युनिक आयडेंटिफिकेशन अथॉरिटी ऑफ इंडिया (UIDAI) 1 नोव्हेंबर 2025 पासून (Aadhar Card Update Rules) आधार अपडेटसंदर्भात (Aadhar Card Update On Mobile) मोठे बदल लागू करत आहे. आता नागरिकांना नाव, पत्ता, जन्मतारीख, मोबाइल नंबर किंवा ईमेल आयडी बदलण्यासाठी आधार केंद्रात जाण्याची आवश्यकता राहणार नाही. ही प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आणि घरबसल्या करता येईल, अशी सोय UIDAI ने उपलब्ध करून दिली आहे. या बदलामागे डेटाची सुरक्षा, अचूकता आणि वापरकर्त्यांना अधिक सुविधा मिळाव्यात हा उद्देश आहे.
UIDAI ने ‘इंटिग्रेटेड व्हेरिफिकेशन सिस्टम’ सुरू केली आहे. या प्रणालीमुळे आधारवरील अद्ययावत माहिती आपोआप पॅन कार्ड, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स, रेशन कार्ड आणि जन्म प्रमाणपत्र यांसारख्या इतर सरकारी डेटाबेसशी जोडली जाईल. त्यामुळे चुकीची माहिती भरली जाण्याची शक्यता कमी होईल आणि आधार डेटा अधिक विश्वसनीय आणि अद्ययावत राहील. तसेच, नागरिकांना त्यांच्या कागदपत्रांच्या छायाप्रती वारंवार सादर करण्याची गरज भासणार नाही.
1 नोव्हेंबरपासून UIDAI ने आधार अपडेटसाठी नवीन शुल्क संरचना लागू केली आहे. लोकसंख्याशास्त्रीय माहिती जसे की नाव, पत्ता, जन्मतारीख, मोबाइल नंबर किंवा ईमेल आयडी अपडेट करण्यासाठी 75 रुपये शुल्क आकारले जाईल. बायोमेट्रिक माहिती जसे की फिंगरप्रिंट, आयरिस किंवा फोटो अपडेट करण्यासाठी 125 रुपये भरावे लागतील. आधार कार्ड रीप्रिंटसाठी केंद्रावर अर्ज केल्यास 75 रुपये आणि ऑनलाइन अर्ज केल्यास 40 रुपये शुल्क आकारले जाईल.
मुलांच्या आधार अद्ययावत प्रक्रियेसाठी UIDAI ने एक विशेष निर्णय घेतला आहे. 5 ते 7 वर्षे आणि 15 ते 17 वर्षे वयोगटातील मुलांच्या बायोमेट्रिक अपडेटसाठी कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही. यामुळे मुलांचे बायोमेट्रिक रेकॉर्ड त्यांच्या वयाबरोबर अचूकपणे अपडेट केले जातील.
UIDAI ने स्पष्ट केले आहे की आधार कार्ड हे नागरिकत्व किंवा जन्मतारखेचा पुरावा नाही, तर तो केवळ ओळखीचा पुरावा आहे. एकूणच, UIDAI च्या या निर्णयामुळे डिजिटल इंडिया उपक्रमाला चालना मिळणार असून आधार अपडेट प्रक्रिया अधिक सोपी, सुरक्षित आणि पारदर्शक होणार आहे.
