लोणी काळभोर, ता. 2 : लोणी काळभोर (ता. हवेली) गावातील दत्त मंदिरामागील शर्मा हॉटेलमध्ये आज बुधवारी (ता.2) सकाळी घडलेला प्रसंग केवळ दोन वृद्ध मित्रांची भेट नव्हती, तर आजच्या धावपळीच्या आणि आभासी जगात जगणाऱ्या आपल्या सर्वांच्याच डोळ्यांत अंजन घालणारा आरसा होता. सुदाम नामदेव काळभोर (वय 87, रा. सिद्धराम मळा) आणि रामदास काळभोर (वय 77, रा. पांडवदंड, कदमवाकवस्ती) यांनी एकाच प्लेटमधील 40 रुपयांच्या भज्यांवर रंगवलेला गप्पांचा फड ही केवळ जुन्या आठवणींना उजाळा देणारी भेट नव्हती, तर गेल्या सात दशकांपासून जपलेल्या निष्पाप, निरपेक्ष नात्याची जिवंत साक्ष होती.
आज आपण हजारो ‘फॉलोअर्स’ आणि शेकडो ‘फ्रेंड रिक्वेस्ट’च्या जगात जगत आहोत. पण प्रामाणिकपणे स्वतःला विचारून पाहा… या आभासी गर्दीत संकटाच्या वेळी किंवा मन मोकळे करण्यासाठी किती मित्र आपल्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहू शकतात? तुम्ही-आम्ही, विशेषतः आजची तरुणाई, निरपेक्ष मैत्रीत का मागे पडत चाललो आहोत? डिजिटल स्क्रीनचा वाढता प्रभाव, वाढती व्यावसायिकता, ‘युटिलिटी माइंडसेट’, सहनशीलता आणि विश्वासाचा अभाव, सततची स्पर्धा आणि वाढता मानसिक ताण, अशी अनेक कारणे यामागे आहेत.
आजची मैत्री मोबाईलच्या स्क्रीनपुरती, व्हॉट्सॲप मेसेज आणि इन्स्टाग्रामच्या ‘लाईक्स’पुरती मर्यादित होत चालली आहे. समोरासमोर बसून डोळ्यांत पाहून बोलणे, एकमेकांच्या सुख-दुःखात प्रत्यक्ष सहभागी होणे आता दुर्मिळ झाले आहे. आधुनिक काळात नाती अनेकदा ‘माझा यात काय फायदा?’ या समीकरणावर टिकून असल्याचे दिसते. कामापुरती मैत्री आणि गरज संपली की अंतर, असा एक न सांगता पाळला जाणारा नियम बनत चालला आहे.
छोट्या-छोट्या चुकांवरून नाती तोडण्याची घाई आजची पिढी करताना दिसते. जुन्या पिढीमध्ये एकमेकांच्या चुका पोटात घालण्याची, समजून घेण्याची आणि नाती जपण्याची क्षमता होती; ती आजच्या धावपळीच्या आणि अहंकाराच्या जगात हळूहळू हरवत चालली आहे. शिक्षण, करिअर आणि आर्थिक शर्यतीत आजचा तरुण इतका व्यस्त आहे की, मित्रांसाठी वेळ काढणे हीदेखील त्याला वेळेची नासाडी वाटू लागली आहे.
निरपेक्ष मैत्रीचे सुवर्णदिवस परत आणण्यासाठी काय करावे?
महिन्यातून किंवा आठवड्यातून किमान एकदा तरी मित्रांना फोन किंवा मेसेज करण्याऐवजी प्रत्यक्ष भेटा. एकत्र बसून चहा-भजी खात मारलेल्या गप्पा जितका मानसिक आराम देतात, तितका आराम हजारो टेक्स्ट मेसेज देऊ शकत नाहीत. नात्यात कोणताही स्वार्थ किंवा अपेक्षा ठेवू नका. मैत्री ही देवाणघेवाणीचा व्यापार नसून, ती दोन मनांची निरपेक्ष जोड असते, हे लक्षात ठेवा.
आज प्रत्येकाला स्वतःचे सांगायचे आहे; पण दुसऱ्याचे शांतपणे ऐकून घेणारा कोणी उरलेला नाही. त्यामुळे उत्तम श्रोता बना, मित्राच्या भावना समजून घ्या. मतभेद प्रत्येक नात्यात होतात; मात्र ते मनभेदांपर्यंत पोहोचू देऊ नका. लहान-सहान गोष्टी मनाला लावून न घेता क्षमा करण्याची आणि पुढे जाण्याची वृत्ती ठेवा. कितीही व्यस्त असलात, तरी आयुष्यातील महत्त्वाच्या माणसांसाठी थोडा वेळ नक्की राखून ठेवा. सुदाम आणि रामदास काळभोर यांच्यातील पाच किलोमीटरचे अंतर 70 वर्षांत त्यांच्या मनात कधीच अंतर निर्माण करू शकले नाही. 40 रुपयांच्या भज्यांच्या प्लेटने आपल्याला हेच शिकवले की, श्रीमंती खिशाची नसते, तर ती मनाची आणि जपलेल्या नात्यांची असते.
चला तर मग… आजच आपल्या एखाद्या जुन्या बालमित्राला फोन करूया. त्याला भेटूया. शर्मा हॉटेलसारखाच एखादा कट्टा पुन्हा एकदा जिवंत करूया! कारण आयुष्य फक्त धावण्यासाठी नाही… तर थांबून गप्पा मारण्यासाठी, नाती जपण्यासाठी आणि जगण्याचा खरा आनंद घेण्यासाठीही आहे. चला, आभासी जगातून थोडं बाहेर पडूया… आणि खऱ्या मैत्रीला पुन्हा एकदा मनापासून जगूया!
