पुणे: गणेशोत्सवाला अजून काही दिवस बाकी असले तरी पुण्यात उत्सवाच्या तयारीला सुरुवात झाली आहे. गणेशोत्सव आणि या काळात वाजवण्यात येणाऱ्या डीजेचा वाद दरवर्षीप्रमाणे यंदाही कायम आहे. गणेश मंडळांचा डीजेसाठी आग्रह, पोलिस प्रशासनाकडून घालण्यात येणारी कायद्याची चौकट आणि पर्यावरणप्रेमींकडून ध्वनिप्रदूषणाविरोधात करण्यात येणारी मागणी, या पार्श्वभूमीवर पुणे पोलिसांनी डीजे साउंड सिस्टिमची चाचणी घेतली.
यंदाच्या गणेशोत्सवात डीजे साउंड सिस्टिमवर निर्बंध येण्याची शक्यता असल्याने अनेक गणेश मंडळांनी आक्षेप नोंदवला आहे. दुसरीकडे, डीजेमुळे होणाऱ्या ध्वनिप्रदूषणावर कठोर कारवाई करण्यात यावी, अशी मागणी पर्यावरणप्रेमींकडून केली जात आहे. या पार्श्वभूमीवर पुणे पोलिसांनी गुरुवारी थेट पोलीस आयुक्तालयात डीजे साउंड सिस्टिमचे टेस्टिंग केले.
यावेळी पोलीस आयुक्त अमितेश कुमार, सहपोलीस आयुक्त संजय दराडे यांच्यासह वरिष्ठ पोलीस अधिकारी, तसेच पुणे साउंड असोसिएशनचे अध्यक्ष बबलू रमजानी आणि अन्य प्रतिनिधी उपस्थित होते.
साउंड सिस्टिममधून निर्माण होणाऱ्या आवाजाची पातळी डेसिबल मॉनिटरच्या माध्यमातून मोजण्यात आली. वेगवेगळ्या संख्येने स्पीकर लावल्यानंतर आवाजाच्या क्षमतेत होणारा बदल, तसेच साउंड सिस्टिममध्ये वापरल्या जाणाऱ्या ‘2 बेस, 2 टॉप’ आणि ‘4 बेस, 4 टॉप’ यामुळे आवाजाच्या पातळीत नेमका काय फरक पडतो, याचीही पाहणी करण्यात आली. याशिवाय सध्या स्पीकरमध्ये अनधिकृतपणे वापरल्या जाणाऱ्या ‘प्रेशर मिड’बाबतही पोलिसांनी माहिती घेतली.
विशेष शाखेचे पोलीस उपआयुक्त प्रशांत अमृतकर यांनी सांगितले की, पर्यावरण कायदा आणि ध्वनीप्रदूषणासंदर्भातील कायद्यानुसार निश्चित करण्यात आलेल्या डेसिबल मर्यादांचे गणेशोत्सवात पालन व्हावे, यासाठी साउंड सिस्टिमची चाचणी घेण्यात आली. साउंड सिस्टिमचे प्रकार, त्यामध्ये करण्यात येणारे बदल आणि त्याचा आवाजाच्या पातळीवर होणारा परिणाम याबाबत तपासणी करण्यात आली असून, त्यानंतर सविस्तर चर्चा करून निर्णय घेतला जाणार आहे.
पुणे साउंड असोसिएशनचे अध्यक्ष बबलू रमजानी यांनी सांगितले की, गेल्या दहा वर्षांत साउंड सिस्टिमच्या वापराबाबत मोठा वाद निर्माण झाला आहे. साउंडमुळे नागरिकांना त्रास होत असल्याचे मान्य आहे. मात्र, साउंड सिस्टिममध्ये नेमक्या कोणत्या उपकरणांमुळे हा त्रास वाढतो, हे स्पष्ट करण्यासाठी ही चाचणी घेण्यात आली. यावेळी ब्रँडेड साउंड सिस्टिम लावून त्याच्या आवाजाची मर्यादा तपासण्यात आली.
सध्या काही साउंड सिस्टिममध्ये ‘प्रेशर मिड’ नावाचे उपकरण वापरले जाते. या उपकरणामुळे साउंड सिस्टिमच्या क्षमतेपेक्षा अधिक आवाज निर्माण होतो आणि त्याचा नागरिकांना त्रास होऊ शकतो, असा दावा बबलू रमजानी यांनी केला. ‘प्रेशर मिड’च्या वापराला साउंड असोसिएशनचा विरोध असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
कायद्याच्या चौकटीत राहून गणेशोत्सव साजरा करण्याची आमची भूमिका आहे. साउंडचा व्यवसाय करणाऱ्या व्यावसायिकांचेही हित लक्षात घेऊन नियम ठरवले जावेत, अशी भूमिका साउंड असोसिएशनने मांडली आहे.
