पुणे: पुण्यातील येरवडा प्रादेशिक मनोरुग्णालयात घडलेल्या एका जुन्या खून प्रकरणात मुंबई उच्च न्यायालयाने महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला आहे. उपचारासाठी दाखल असलेल्या एका रुग्णाचा दुसऱ्या मनोरुग्णाकडून खून झाल्याप्रकरणी न्यायालयाने राज्य सरकारला मृत व्यक्तीच्या कुटुंबाला भरपाई देण्याचे आदेश दिले आहेत. या निर्णयानुसार मृत रुग्णाच्या पत्नीला एकूण 22 लाख रुपये देण्यात येणार आहेत.
ही घटना 2013 मध्ये मनोरुग्णालयाच्या निरीक्षण वॉर्डात घडली होती. मानसिक आजारामुळे शमशुद्दीन भानवाडिया यांच्यावर उपचार सुरू होते. त्याच वॉर्डात दीपक सुरवसे नावाचा दुसरा मनोरुग्णही दाखल होता. एका रात्री झोपण्याच्या वेळी झालेल्या किरकोळ वादातून दोघांमध्ये भांडण झाले. परिस्थिती इतकी बिघडली की सुरवसे याने भानवाडिया यांच्यावर गंभीर हल्ला केला. या मारहाणीत त्यांचा मृत्यू झाला.
घटनेनंतर मृत व्यक्तीच्या पत्नी नूरजहाँ भानवाडिया यांनी न्यायालयात याचिका दाखल करून नुकसानभरपाईची मागणी केली होती. अनेक वर्षे न्यायालयीन प्रक्रिया सुरू राहिल्यानंतर अखेर उच्च न्यायालयाने त्यांच्या बाजूने निर्णय दिला. न्यायालयाने मानसिक त्रास, न्यायालयीन लढा आणि कुटुंबाला झालेल्या नुकसानीचा विचार करून 22 लाख रुपयांची भरपाई मंजूर केली आहे. यामध्ये 17 लाख रुपये मुख्य नुकसानभरपाई तर 5 लाख रुपये मानसिक त्रास आणि न्यायालयीन खर्चासाठी देण्याचे निर्देश आहेत.
दरम्यान, आरोपी दीपक सुरवसे याच्यावर खुनाचा गुन्हा दाखल करण्यात आला असला तरी त्याची मानसिक स्थिती लक्षात घेऊन त्याला कारागृहात न ठेवता मनोरुग्णालयातच उपचारासाठी ठेवण्यात आले आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून त्याच्यावर उपचार सुरू असून तो पूर्णपणे बरा झाल्यानंतरच त्याच्यावरील पुढील कायदेशीर प्रक्रिया होणार आहे.
या निर्णयामुळे मनोरुग्णालयांमधील सुरक्षा व्यवस्था आणि रुग्णांच्या संरक्षणाचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे.
