पुणे: आजच्या धावपळीच्या जीवनात, (Constipation Relief) चुकीच्या आहारपद्धतीमुळे आणि बदलत्या जीवनशैलीमुळे ‘पोट साफ न होणे’ ही एक गंभीर समस्या बनली आहे. अनेक जण सकाळी तासनतास शौचास बसूनही पोट रिकामे होत नसल्याची तक्रार करतात. वैद्यकीय भाषेत याला ‘बद्धकोष्ठता’ (Constipation) म्हणतात. जर याकडे वेळीच लक्ष दिले नाही, तर मूळव्याध (Piles), गॅसेस आणि पचनाचे गंभीर विकार होऊ शकतात.
पोट साफ न होण्याची मुख्य कारणे
-
आहारात फायबरयुक्त पदार्थांची (तंतुमय पदार्थ) कमतरता.
-
दिवसभरात पुरेसे पाणी न पिणे.
-
मैद्याचे पदार्थ आणि जंक फूडचे अतिसेवन.
-
व्यायामाचा अभाव आणि ताणतणाव.
घरगुती उपाय आणि काय करावे?
१. पाण्याचे प्रमाण वाढवा: शरीरात पाण्याची कमतरता असल्यास मल कडक होतो. सकाळी उठल्याबरोबर किमान एक ते दोन ग्लास कोमट पाणी प्या. यामुळे आतड्यांची हालचाल सुलभ होते.
२. फायबरयुक्त आहार: तुमच्या ताटात हिरव्या पालेभाज्या, फळे आणि कडधान्यांचा समावेश करा. सफरचंद, पपई आणि पेरू ही फळे नैसर्गिक रेचक (Laxative) म्हणून काम करतात.
३. रात्री झोपण्यापूर्वी ‘हे’ करा: रात्री झोपण्यापूर्वी एक ग्लास कोमट दुधात एक चमचा शुद्ध गाईचे तूप किंवा त्रिफळा चूर्ण घेतल्यास सकाळी पोट साफ होण्यास मोठी मदत होते.
४. ताकाचे सेवन: दुपारच्या जेवणात ताकाचा समावेश करा. ताकातील प्रोबायोटिक्स पचनसंस्था मजबूत करतात आणि आतड्यांमधील चांगले बॅक्टेरिया वाढवतात.
५. शारीरिक हालचाल: दिवसभर एका जागी बसून राहण्याऐवजी किमान ३० मिनिटे वेगाने चाला. योगासनांमध्ये ‘पवनमुक्तासन’ आणि ‘वज्रासन’ पोटाच्या तक्रारींसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरतात.
जर तुम्हाला जुनाट बद्धकोष्ठतेचा त्रास असेल, तर डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय वारंवार औषधे किंवा चूर्ण घेऊ नका. यामुळे आतड्यांची नैसर्गिक क्षमता कमी होऊ शकते. आहारात बदल करूनही फरक पडत नसल्यास तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या.
