सावधान! तुम्हालाही प्रत्येक छोट्या गोष्टीवर राग येतोय? असू शकतं ‘या’ मानसिक तणावाचं लक्षण; जाणून घ्या कसं राहायचं शांत

पुणे: ऑफिसमध्ये कामाचा ताण असो किंवा घरात मुलांचा गोंधळ, सध्या अनेक लोकांना अगदी किरकोळ कारणावरूनही प्रचंड राग अनावर होताना दिसत आहे. सोशल मीडियावरची एखादी पोस्ट असो किंवा ट्रॅफिकमधील थोडासा उशीर, माणसाचा संयम सुटत चालला आहे. पण तुम्हाला माहित आहे का? हा ‘शॉर्ट टेम्पर्ड’ स्वभाव केवळ तुमच्या स्वभावाचा दोष नसून ते एका मोठ्या मानसिक समस्येचे लक्षण असू शकते.

तज्ज्ञ काय सांगतात?

मानसोपचार तज्ज्ञांच्या मते, राग येण्यामागे केवळ बाह्य परिस्थिती कारणीभूत नसते. जेव्हा शरीरात आणि मनात काही गोष्टींची कमतरता असते, तेव्हा चिडचिड वाढते:

• अपूरी झोप: झोप पूर्ण न झाल्यामुळे मेंदूला विश्रांती मिळत नाही, परिणामी संताप वाढतो.

• मानसिक ताण: ऑफिस किंवा कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांचा अति ताण साचून राहिल्यावर तो छोट्या कारणातून बाहेर पडतो.

• हार्मोनल बदल: शरीरातील हार्मोन्सच्या असंतुलनामुळेही अचानक राग येऊ शकतो.

• अपेक्षाभंग: जेव्हा गोष्टी आपल्या मनासारख्या घडत नाहीत, तेव्हा मेंदू ‘फाइट मोड’ मध्ये जातो.

सततच्या रागाचे शरीरावर होणारे घातक परिणाम

सतत चिडचिड केल्यामुळे केवळ नातेसंबंध बिघडत नाहीत, तर शरीरावरही त्याचे दुष्परिणाम होतात:

 

१. उच्च रक्तदाब: रागामुळे हृदयाचे ठोके वाढतात आणि रक्तदाबाची समस्या निर्माण होते.

२. हृदयविकार: वारंवार राग आल्याने हृदयावर ताण येतो.

३. पचनाच्या समस्या: चिडचिड करणाऱ्या व्यक्तींना वारंवार ॲसिडिटी किंवा डोकेदुखीचा त्रास होतो.

राग नियंत्रित करण्यासाठी ‘हे’ 5 सोपे उपाय करा:

“रागावर नियंत्रण मिळवणं म्हणजे स्वतःवर विजय मिळवण्यासारखं आहे.”

• उलटी गिनती मोजा: जेव्हा राग अनावर होईल, तेव्हा मनातल्या मनात 10 पासून 1 पर्यंत उलटी गिनती मोजा. यामुळे मेंदू विचलित होतो आणि रागाची तीव्रता कमी होते.

• पाणी प्या: राग आल्यावर शांतपणे एक ग्लास पाणी प्या. यामुळे शरीरातील उष्णता कमी होण्यास मदत होते.

• दीर्घ श्वास घ्या: डोळे मिटून 5 वेळा दीर्घ श्वास घेतल्याने मेंदूला ऑक्सिजन मिळतो आणि मन शांत होते.

• जागा बदला: ज्या ठिकाणी किंवा ज्या व्यक्तीमुळे राग येत आहे, तिथून काही वेळासाठी लांब निघून जा.

• पुरेशी झोप आणि व्यायाम: दिवसातून किमान 7-8 तास झोप घ्या आणि सकाळी 15 मिनिटे योगा किंवा चालण्याचा व्यायाम करा.

जर तुम्हाला वाटत असेल की, तुमचा राग तुमच्या नियंत्रणाबाहेर जात आहे आणि त्याचा परिणाम तुमच्या कामावर किंवा कुटुंबावर होत आहे, तर मानसोपचार तज्ज्ञांचा सल्ला घेण्यास संकोच करू नका. राग व्यक्त करण्यापेक्षा तो समजून घेणं जास्त महत्त्वाचं आहे.