पुणे: कान स्वच्छ ठेवण्यासाठी अनेकजण इअर बड्सचा वापर करतात, पण तज्ज्ञांच्या मते ही सवय धोकादायक ठरू शकते. कानात जास्त मळ साचल्यास किंवा तो चुकीच्या पद्धतीने काढल्यास अनेक गंभीर समस्या निर्माण होऊ शकतात. कानाचा मळ (Earwax), ज्याला वैद्यकीय भाषेत सेरुमेन म्हणतात, हा नैसर्गिकरित्या तयार होणारा एक चिकट पदार्थ आहे. धूळ, प्रदूषण आणि सूक्ष्मजंतूंपासून कानाचे संरक्षण करणे हे त्याचे मुख्य कार्य आहे.
कानात मळ साचल्यास होणारे गंभीर परिणाम
जर हा मळ खूप जास्त प्रमाणात साचला किंवा तो आत ढकलला गेला, तर खालील समस्या निर्माण होऊ शकतात:
- ऐकू कमी येणे: कानात मळ साचल्यामुळे ऐकण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे कधीकधी ऐकू कमी येणे किंवा कान भरल्यासारखे वाटू शकते.
- कानात दुखणे आणि खाज: साचलेला मळ कडक झाल्यास कानात तीव्र वेदना होऊ शकतात. तसेच, कानात सतत खाज येणे किंवा जळजळ होणे ही लक्षणे दिसू शकतात.
- संसर्ग (Infection): चुकीच्या पद्धतीने मळ काढण्याचा प्रयत्न केल्यास, कानाच्या पडद्याला इजा होऊ शकते आणि बुरशीजन्य किंवा जिवाणू संसर्ग होण्याचा धोका वाढतो.
- चक्कर येणे: काही वेळा कानात जास्त मळ साचल्यामुळे चक्कर येणे (Vertigo) किंवा डोके दुखणे असा त्रास होऊ शकतो.
सुरक्षित उपाय कोणते?
कान साफ करण्यासाठी इअर बड्सचा वापर टाळणे महत्त्वाचे आहे. तुम्ही काही सोप्या घरगुती उपायांचा वापर करू शकता:
- कोमट पाण्याचा वापर: कोमट पाण्यात कापूस भिजवून कानाच्या बाहेरील भाग हळुवारपणे स्वच्छ करू शकता.
- तेलाचा उपयोग: खोबरेल तेल किंवा ऑलिव्ह ऑइलचे काही थेंब कोमट करून कानात टाकल्यास मळ मऊ होतो आणि नैसर्गिकरित्या बाहेर येतो.
जर तुम्हाला कानात तीव्र वेदना, सतत खाज किंवा ऐकू येण्यात जास्त अडचण जाणवत असेल, तर घरगुती उपाय करण्याऐवजी लगेच डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य राहील.
