मुंबई : दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी बोनसची बातमी समोर आली आहे. भारतीय रेल्वेच्या कर्मचाऱ्यांना ७८ दिवसांचा उत्पादकता आधारित बोनस जाहीर झाल्यानंतर आता डाक विभागातील पात्र कर्मचाऱ्यांनाही बोनस मिळणार आहे. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठी पात्र नियमित कर्मचाऱ्यांना ६० दिवसांच्या वेतनाइतका उत्पादकता संलग्न बोनस (PLB) देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. या निर्णयाचा लाभ नियमित कर्मचारी, ग्रामीण डाक सेवक आणि नियमानुसार पात्र असलेल्या काही कॅज्युअल कर्मचाऱ्यांना मिळू शकतो.

डाक विभागाच्या आदेशानुसार, कर्मचाऱ्यांच्या श्रेणीनुसार बोनसचे स्वरूप वेगवेगळे असेल.
– नियमित कर्मचारी: मल्टी-टास्किंग स्टाफ (MTS), ग्रुप सी आणि नॉन-गॅझेटेड ग्रुप बीमधील पात्र कर्मचाऱ्यांना ६० दिवसांच्या वेतनाच्या आधारे बोनस दिला जाईल.
– ग्रामीण डाक सेवक (GDS): नियमानुसार पात्र ग्रामीण डाक सेवकांना एक्स-ग्रेशिया बोनस मिळेल.
– कॅज्युअल कर्मचारी: पात्र पूर्णवेळ कॅज्युअल कर्मचारी आणि तात्पुरता दर्जा असलेल्या कर्मचाऱ्यांना लागू नियमांनुसार अॅडहॉक बोनस मिळू शकतो.

प्रत्येक कर्मचाऱ्याला बोनस मिळेलच असे नाही. संबंधित कर्मचाऱ्याची सेवा, वेतन आणि लागू पात्रता निकषांनुसार अंतिम रक्कम निश्चित केली जाईल.

नियमित कर्मचाऱ्यांच्या बोनसची गणना ६० दिवसांच्या आधारे केली जाणार आहे. या गणनेसाठी पात्र मासिक वेतनाची कमाल मर्यादा ७,००० रुपये निश्चित करण्यात आली आहे.
बोनसची गणना करण्यासाठी पुढील सूत्र वापरले जाते:
बोनस = पात्र मासिक वेतन × बोनसचे दिवस ÷ ३०.४
या सूत्रानुसार, पात्र मासिक वेतन ७,००० रुपये आणि बोनसचे दिवस ६० गृहीत धरल्यास गणना पुढीलप्रमाणे होते.
७,००० × ६० ÷ ३०.४ = १३,८१५.७९ रुपये
म्हणजेच या गणनेनुसार बोनसची रक्कम अंदाजे १३,८१६ रुपये होते. मात्र, प्रत्यक्ष मिळणारी रक्कम कर्मचाऱ्याची पात्रता, वेतन आणि काम केलेल्या दिवसांनुसार बदलू शकते.
पात्र पूर्णवेळ कॅज्युअल कर्मचाऱ्यांनी ३१ मार्च २०२६ पर्यंत सलग तीन वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त काळ काम केलेले असणे आवश्यक आहे. त्यानंतरच लागू नियमांनुसार बोनससाठी त्यांच्या पात्रतेचा विचार केला जाईल.
याशिवाय, १ एप्रिल २०२५ ते ३१ मार्च २०२६ या कालावधीत राजीनामा, निवृत्ती किंवा अन्य कारणांमुळे सेवा सोडलेल्या काही पात्र नियमित कर्मचाऱ्यांनाही संबंधित नियमांनुसार बोनस मिळू शकतो.
दरम्यान, केंद्र सरकारने भारतीय रेल्वेतील सुमारे ११.४ लाख पात्र कर्मचाऱ्यांसाठी ७८ दिवसांच्या उत्पादकता आधारित बोनसची घोषणा केली आहे. यासाठी २,००९.६१ कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आल्याचे दिलेल्या माहितीत नमूद आहे. पात्र रेल्वे कर्मचाऱ्यांना कमाल १७,९५१ रुपयांपर्यंत बोनस मिळण्याची शक्यता आहे.
त्यामुळे रेल्वेनंतर डाक विभागातील पात्र कर्मचाऱ्यांनाही बोनसचा लाभ मिळणार असल्याने सणासुदीच्या काळात त्यांच्या हातात अतिरिक्त रक्कम येऊ शकते.







