पुणे : देशात सध्या ‘नारीशक्ती वंदन’ घटनादुरुस्ती विधेयकावर चर्चा सुरू असताना पुणे जिल्ह्यात मात्र 754 ग्रामपंचायतींच्या प्रभाग फेररचनेची चर्चा रंगली आहे. या फेररचनेमुळे येत्या ग्रामपंचायत निवडणुकांवर मोठा परिणाम होणार असल्याने राजकीय वातावरणही तापले आहे.
अलीकडेच झालेल्या पुणे जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती निवडणुकांमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार) पक्षाने सर्वाधिक जागा जिंकल्या. त्यामुळे जिल्ह्यात त्यांचा दबदबा कायम असल्याचे दिसून आले. भाजप दुसऱ्या स्थानावर राहिला. आता भाजप गावपातळीवर आपली ताकद वाढवण्यासाठी नवीन योजना आखत असल्याची चर्चा आहे. यामुळे राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये काही प्रमाणात अस्वस्थता निर्माण झाली आहे.
लोकसभा, विधानसभा आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांनंतर आता डिसेंबरमध्ये पुणे जिल्ह्यातील 754 ग्रामपंचायतींचा कार्यकाळ संपणार आहे. त्यामुळे त्याआधी प्रभागांची फेररचना केली जात आहे. जिल्हा प्रशासनाने यासाठी प्रारूप मसुदा तयार केला आहे. लोकसंख्या वाढ आणि भौगोलिक बदल लक्षात घेऊन नवीन रचना करण्यात येत आहे. या मसुद्यावर नागरिकांकडून हरकती आणि सूचना देखील मागवण्यात आल्या आहेत. हा आराखडा लवकरच राज्य निवडणूक आयोगाकडे पाठवला जाणार आहे.
या प्रक्रियेत पुणे शहराजवळील काही गावांमध्ये मोठे बदल होणार आहेत. हवेली तालुक्यातील 23 गावांचा पुणे महापालिकेत समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे या परिसरातील ग्रामपंचायतींची फेररचना मोठ्या प्रमाणावर होणार आहे. याचा स्थानिक राजकारणावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती निवडणुकांमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचे वर्चस्व दिसून आले. अजित पवार गट आणि शरद पवार गट अनेक ठिकाणी एकत्र लढले, त्याचा फायदा त्यांना झाला. भाजप दुसऱ्या स्थानावर राहिला. शिवसेना (ठाकरे) गटाने शिंदे गटापेक्षा चांगली कामगिरी करत तिसरे स्थान मिळवले. काँग्रेसला मात्र एकाही जागेवर विजय मिळवता आला नाही. त्यामुळे जिल्ह्यात राष्ट्रवादीचे वर्चस्व कायम असल्याचे चित्र आहे.
याच पार्श्वभूमीवर भाजप आता फेररचनेच्या माध्यमातून आपली ताकद वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे. प्रभाग रचनेत बदल झाल्यास काही ठिकाणी नवीन संधी मिळू शकते, असा त्यांचा अंदाज आहे. त्यामुळे या प्रक्रियेकडे सर्व पक्षांचे लक्ष लागले आहे.
मुळशी तालुक्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसने चांगली कामगिरी केली. जिल्हा परिषदेच्या 3 पैकी 2 आणि पंचायत समितीच्या 6 पैकी 3 जागा त्यांनी जिंकल्या. मात्र हिंजवडी भागात भाजपला यश मिळाले. त्यामुळे आता भाजप मुळशीत आपली पकड मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
पुरंदर आणि भोरमध्येही राजकीय घडामोडी बदलल्या आहेत. काँग्रेसचे माजी आमदार संजय जगताप आणि संग्राम थोपटे यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केल्याने समीकरणे बदलली. आता या भागात ग्रामपंचायतींच्या माध्यमातून भाजप आपली ताकद वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
मावळ तालुक्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसने मोठा विजय मिळवला. जिल्हा परिषदेच्या 5 आणि पंचायत समितीच्या 10 जागा त्यांनी जिंकल्या. भाजपला येथे एकही जागा मिळाली नाही. त्यामुळे भाजप आता येथे पुन्हा उभे राहण्यासाठी प्रयत्न करत आहे.
इंदापूर तालुक्यातही राष्ट्रवादीला मोठे यश मिळाले. भाजपला अपेक्षित कामगिरी करता आली नाही. त्यामुळे येथेही ग्रामपंचायतींच्या माध्यमातून नव्याने संघटन उभारण्याचे नियोजन सुरू आहे.
दौंड तालुक्यात जिल्हा परिषदेच्या सर्व जागा राष्ट्रवादीला मिळाल्या. भाजपला येथे मोठा फटका बसला. मात्र पंचायत समितीत काही जागा मिळाल्याने त्यांना थोडा दिलासा मिळाला आहे. आता ग्रामपंचायतींमध्ये ताकद वाढवण्यावर त्यांचा भर असेल.
एकूणच, पुणे जिल्ह्यातील 754 ग्रामपंचायतींच्या फेररचनेमुळे राजकीय समीकरणे बदलण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे या प्रक्रियेकडे सर्व पक्षांचे लक्ष लागले असून पुढील निवडणुकांसाठी ही फेररचना महत्त्वाची ठरणार आहे.
