पुणे : पुणे जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी चिंताजनक बातमी समोर आली आहे. दुष्काळी परिस्थिती आणि धरणांमधील उपलब्ध पाणीसाठा लक्षात घेऊन खडकवासला धरण साखळी प्रकल्पातून यंदा उन्हाळी आवर्तन न देण्याचा निर्णय जिल्हा प्रशासनाने घेतला आहे. धरणांमधील पाणी केवळ पिण्यासाठी राखीव ठेवण्यात येणार असल्याचे जिल्हाधिकारी जितेंद्र डुडी यांनी स्पष्ट केले आहे. या निर्णयामुळे उन्हाळी आवर्तनावर अवलंबून असलेल्या सुमारे अडीच लाख हेक्टर शेतीच्या सिंचनाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
खडकवासला प्रकल्पातील चारही धरणांमधील पाण्यावर पुणे शहरासह पुरंदर, दौंड, बारामती आणि इंदापूर तालुक्यांतील नागरिक अवलंबून आहेत. या भागातील पिण्याच्या पाण्याची गरज भागवण्यासाठी धरणांमधील पाण्याचे नियोजन केले जाते. मात्र, यंदाच्या दुष्काळी परिस्थितीमुळे उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे आवश्यक झाले आहे. त्यामुळे प्रशासनाने पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
विशेष म्हणजे यंदाच्या पावसाळ्यात खडकवासला प्रकल्पातील चारही धरणे पूर्ण क्षमतेने भरली होती. पाणलोट क्षेत्रात झालेल्या मुसळधार पावसामुळे मुठा नदीतून तब्बल १९ टीएमसी पाण्याचा विसर्ग करण्यात आला होता. तसेच रब्बी हंगामातील आवर्तन सुरू होण्यापूर्वी कालव्यातून ६.३८ टीएमसी पाणी सोडण्यात आले होते.
पुरंदर, दौंड, बारामती आणि इंदापूर तालुक्यांमध्ये पावसाचे प्रमाण कमी असल्याने या पाण्याचा खरीप हंगामातील पिकांना फायदा झाला होता. मात्र, आता उन्हाळी आवर्तन बंद राहणार असल्याने पुढील हंगामातील पिकांसाठी पाणी कुठून आणायचे, असा प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर उभा राहिला आहे.
उन्हाळ्यात पिकांना मोठ्या प्रमाणात पाण्याची गरज असते. कालव्यातून पाणी मिळणार नसल्याने शेतकऱ्यांना विहिरी आणि बोअरवेलवर अवलंबून राहावे लागू शकते. मात्र, भूजल पातळी कमी झाल्यास या पर्यायांवरही मर्यादा येण्याची शक्यता आहे.
पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा सुरळीत ठेवणे आवश्यक असले, तरी सिंचनासाठी पाणी न मिळाल्यास शेती उत्पादनावर परिणाम होण्याची भीती आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांसाठी प्रशासन कोणत्या पर्यायी उपाययोजना करणार, याकडे पुणे जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
