भारत –भारताने ऑटोमेटेड परमनंट ॲकॅडमिक अकाउंट रजिस्ट्री (APAAR) आयडी प्रणाली लाँच केली आहे, जो देशाच्या शैक्षणिक क्षेत्रात परिवर्तन करण्याच्या उद्देशाने एक महत्त्वाचा उपक्रम आहे. ही नाविन्यपूर्ण प्रणाली प्रत्येक विद्यार्थ्याला एक १२-अंकी आयडी कोडसह ओळखपत्र APAAR आयडी दिला आहे. या उपक्रमाचे उद्दिष्ट शैक्षणिक नोंदी करणे, पारदर्शकता वाढवणे आणि पडताळणी प्रक्रिया सुलभ करणे हा आहे. एपीएएआर आयडी प्राथमिक ते महाविद्यालयीन स्तरापर्यंत शैक्षणिक नोंदी संग्रहित करते, ज्यामुळे संस्थांमध्ये विद्यार्थ्याची संपूर्ण माहिती संग्रहित केल्याने त्याच्या संपूर्ण विद्यार्थी उपक्रमाचा आणि अभ्यासाचा लेखाजोगा त्यात असणार आहे. हे भारताच्या राष्ट्रीय डिजिटल दस्तऐवजीकरण प्लॅटफॉर्म, डिजीलॉकर आणि अकादमिक बँक ऑफ क्रेडिट सलग्न असणार आहे. ज्या मुळे विद्यार्थ्याच्या शिष्यवृत्ती विषयक माहितीपण चटकन एका क्लिकवर समजेल.
APAAR आयडीचे फायदे:
– डिजिटलाइज्ड विद्यार्थी पोर्टफोलिओ: सर्व शैक्षणिक नोंदी एकाच प्रोफाइलमध्ये एकत्रित करते.
– जलद क्रेडेन्शियल पडताळणी: शैक्षणिक क्रेडेन्शियल्सवरील विश्वास वाढवते.
– खर्च आणि प्रशासकीय कार्यक्षमता: प्रमाणपत्र जारी करणे आणि पडताळणीशी संबंधित खर्च कमी करते.
– माहितीपूर्ण शैक्षणिक धोरण-निर्मिती: रिअल-टाइम विद्यार्थी विश्लेषणाद्वारे डेटा
– जागतिक शैक्षणिक मान्यता: युनेस्कोच्या जागतिक शिक्षण देखरेख फ्रेमवर्कशी सुसंगत असल्याने विद्यार्थ्यांची माहिती खरी असल्याचे समजते.
चिंता आणि आव्हाने:
APAAR प्रणाली शैक्षणिक रेकॉर्ड-कीपिंग सुव्यवस्थित करण्याचे आणि पारदर्शकता वाढविण्याचे आश्वासन देत असताना, डेटा संरक्षण आणि सायबरसुरक्षा जोखमींबद्दल चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे. इंटरनेट फ्रीडम फाऊंडेशन आणि इतर वकिली गटांनी विद्यार्थ्यांच्या वैयक्तिक माहितीचे रक्षण करण्यासाठी मजबूत कायदेशीर फ्रेमवर्कची आवश्यकता अधोरेखित केली आहे.
या चिंता असूनही, APAAR उपक्रमामध्ये भारताच्या शैक्षणिक क्षेत्रात क्रांती घडवून आणण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे विद्यार्थी, संस्था आणि धोरणकर्ते यांना अनेक फायदे मिळतात. या फायद्यांमध्ये हे समाविष्ट आहे
चिंता दूर करून आणि मजबूत सुरक्षा उपायांची अंमलबजावणी करून, APAAR ID मध्ये भारताच्या शिक्षण क्षेत्रात क्रांती घडवून आणण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे एक सुरक्षित, पारदर्शक आणि समावेशक डिजिटल शैक्षणिक परिसंस्था सुनिश्चित होईल.
APAAR ची अंमलबजावणी टप्प्याटप्प्याने केली जात आहे. उच्च शिक्षण संस्था ही प्रणाली स्वीकारणारे प्रथम आहेत, त्यानंतर शालेय शिक्षण हि प्रणाली स्वीकारतील. नवीन प्रवेशांसाठी प्रवेश-स्तरावर APAAR निर्मिती आवश्यक असेल.
