डॉ. अशोक बालगुडे

पुणे: सोन्याचे भाव गगनाला भिडले की खरेदीदारांच्या खिशाला चटका आणि दर घसरले की बाजारात आनंदाचा गजर! मात्र, सोने-चांदीच्या किमतींनी घेतलेली ही माघार सामान्य ग्राहकांना दिलासा देणार की गुंतवणूकदारांची गणिते बिघडवणार, हा प्रश्न आहे. दिल्लीच्या सराफा बाजारात मंगळवारी सोन्याचा भाव १० ग्रॅममागे १,४०० रुपयांनी घसरून १ लाख ३८ हजार ६०० रुपयांवर आला. चांदीही किलोमागे ९,५०० रुपयांनी स्वस्त होऊन १ लाख ६९ हजार ५०० रुपयांवर आली.
सोन्याची सलग सहा दिवसांची घसरण

९ नोव्हेंबरपासून सोन्याचा भाव ८,३०० रुपयांनी कमी झाला आहे. चांदीनेही ५ नोव्हेंबरपासून किलोमागे २५ हजार रुपयांची घसरण नोंदवली. अवघ्या आठ व्यवहारांच्या सत्रांत चांदीच्या दरात सुमारे १३ टक्के घट झाली. वर्षभरातील नीचांकी पातळीवर पोहोचलेल्या चांदीच्या दराने बाजाराचे लक्ष वेधले आहे.
डॉलर आणि अमेरिकेच्या व्याजदरांचा परिणाम
अमेरिकन सरकारी रोख्यांवरील व्याजदर वाढल्याने गुंतवणूकदारांचा कल सोन्याऐवजी रोख्यांकडे वळत आहे. सोन्यातून नियमित व्याज मिळत नसल्याने अधिक परताव्याची शक्यता असलेल्या गुंतवणुकीला पसंती मिळत आहे. डिसेंबरमध्ये अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक व्याजदर वाढवू शकते, या शक्यतेनेही मौल्यवान धातूंवर दबाव निर्माण केला आहे. दुसरीकडे, डॉलरच्या तुलनेत रुपया मजबूत झाल्याने आयात केलेले सोने-चांदी तुलनेने स्वस्त पडत आहे.
ग्राहकांना खरोखर दिलासा मिळणार?
इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशनच्या १७ नोव्हेंबरच्या संध्याकाळच्या दरानुसार, ९९९ शुद्धतेचे सोने १० ग्रॅममागे १ लाख ३४ हजार २०१ रुपये, तर चांदी किलोमागे १ लाख ६९ हजार १७१ रुपये होती. हे दर जीएसटी आणि घडणावळ शुल्काविना आहेत. त्यामुळे प्रत्यक्ष दागिने खरेदी करताना ग्राहकांना अधिक रक्कम मोजावी लागते.
दर घसरल्याने बाजारात खरेदीची आशा निर्माण झाली असली, तरी सोन्याची मूळ किंमत अजूनही सर्वसामान्यांच्या आवाक्याबाहेर आहे. लग्नसराई, सणासुदीचे व्यवहार आणि बचतीसाठी सोने घेणाऱ्या कुटुंबांना दरातील ही घसरण किती उपयोगी पडते, हे प्रत्यक्ष बाजारच सांगेल. कारण भाव उतरले म्हणून दागिन्यांचे स्वप्न लगेच पूर्ण होत नाही; त्यासाठी खिशात पैसा असावा लागतो.







