मुंबई: महाराष्ट्रात बेकायदेशीर औषध विक्री आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या औषध उत्पादक कंपन्यांविरोधात अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) मोठी कारवाई सुरू केली आहे. FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली जून ते ऑगस्ट 2026 या तीन महिन्यांत राज्यभरात औषध उत्पादन आणि विक्री आस्थापनांची तपासणी करण्यात आली. या कालावधीत 607 उत्पादन आस्थापना आणि 2,295 विक्री आस्थापनांची तपासणी करण्यात आली असून, 880 परवानाधारकांविरोधात कारवाई करण्यात आली आहे. यापैकी 203 आस्थापनांचे परवाने रद्द करण्यात आले आहेत.
FDA च्या शोध आणि जप्ती मोहिमेदरम्यान औषध विक्रीतील गंभीर अनियमितता समोर आली. मागील तीन महिन्यांत अशा 104 कारवाया करण्यात आल्या. यामध्ये मुदतबाह्य औषधांची विक्री, संवेदनशील लसी योग्य तापमानात न ठेवणे तसेच औषधांच्या नोंदींमध्ये अनियमितता आढळल्याची माहिती प्रशासनाने दिली आहे. या कारवाईत औषधे आणि सौंदर्यप्रसाधनांचा तब्बल 11.41 कोटी रुपयांचा बेकायदेशीर साठा जप्त करण्यात आला आहे.
गंभीर स्वरूपाच्या नियमभंगाच्या प्रकरणांमध्ये 20 एफआयआर दाखल करण्यात आले असून 21 जणांना अटक करण्यात आली आहे. त्यामुळे औषध विक्री आणि उत्पादन क्षेत्रातील नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर FDA ने कठोर भूमिका घेतल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
औषध आणि सौंदर्यप्रसाधनांच्या उत्पादन करणाऱ्या काही कंपन्यांमध्येही गंभीर त्रुटी आढळल्या आहेत. मंजूर तांत्रिक कर्मचाऱ्यांऐवजी अनधिकृत कर्मचाऱ्यांकडून बॅच मॅन्युफॅक्चरिंग रेकॉर्ड (BMR) तयार केले जात असल्याचे आढळले. काही ठिकाणी योग्य तांत्रिक मनुष्यबळ नसतानाही क्वालिटी कंट्रोलच्या चाचण्या केल्या जात होत्या. प्रत्यक्ष उत्पादनाचे वजन आणि कागदोपत्री नोंदीतील वजनातही तफावत आढळली.
तसेच, परवान्यात मंजुरी नसलेल्या उत्पादनांचे आणि निकृष्ट दर्जाच्या औषधांचे उत्पादन केल्याची प्रकरणेही तपासणीत समोर आली आहेत. या कारवाईमुळे औषध उत्पादक आणि मेडिकल दुकानांमध्ये खळबळ उडाली असून, नागरिकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार औषधे मिळावीत यासाठी FDA कडून तपासणी आणि कारवाईची मोहीम पुढेही सुरू राहण्याची शक्यता आहे.
