डॉ. अशोक बालगुडे
मुंबई: महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) बसमधून सवलतीच्या दरात प्रवास करणाऱ्या महिला प्रवाशांसह ज्येष्ठ नागरिकांना आता राष्ट्रीय सामाईक गतिशीलता कार्ड अर्थात NCMC कार्ड जवळ बाळगणे आवश्यक ठरणार आहे. येत्या १ ऑक्टोबरपासून सवलतीचे तिकीट देण्यासाठी NCMC कार्ड अनिवार्य करण्यात आले आहे. त्यामुळे कार्ड काढले नसलेल्या अथवा प्रक्रिया पूर्ण न केलेल्या पात्र प्रवाशांना सवलतीचा लाभ मिळविताना अडचणी येण्याची शक्यता आहे.
महिलांना एसटीच्या प्रवास भाड्यात ५० टक्के सवलत देण्यात येते. त्याचप्रमाणे ज्येष्ठ नागरिकांसाठीही विविध सवलतीच्या योजना लागू आहेत. या सवलतींच्या अंमलबजावणीसाठी एसटी महामंडळाने आता NCMC कार्डची व्यवस्था सुरू केली आहे. सवलतीचा लाभ घेणाऱ्या प्रवाशांची माहिती डिजिटल पद्धतीने नोंदविणे आणि तिकीट व्यवहार अधिक पारदर्शक करणे हा या व्यवस्थेमागील उद्देश असल्याचे महामंडळाकडून सांगण्यात आले आहे.
राज्यातील एसटी आगार आणि बसस्थानकांवर NCMC कार्डसाठी नोंदणी सुरू करण्यात आली आहे. नोंदणी केल्यानंतर प्रत्यक्ष कार्ड मिळण्यास विलंब झाल्यास प्रवाशांना दिली जाणारी QR कोड असलेली पावती ३० दिवसांपर्यंत ग्राह्य धरली जाणार आहे. या पावतीवरील QR कोड वाहकाच्या इलेक्ट्रॉनिक तिकीट यंत्राद्वारे स्कॅन करून सवलतीचे तिकीट घेता येणार आहे.
कार्ड मिळाल्यानंतर ते सक्रिय करणे आणि त्यात आवश्यक रक्कम उपलब्ध ठेवणे प्रवाशांसाठी आवश्यक राहणार आहे. कार्डमध्ये पैसे भरण्यासाठी डिजिटल सुविधाही उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत.
दरम्यान, बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण करताना अंगठ्याचा ठसा न उमटणे किंवा अन्य तांत्रिक अडचणी येणाऱ्या प्रवाशांसाठी पर्यायी व्यवस्था करण्यात आली आहे. अशा वेळी नोंदणीकृत मोबाइल क्रमांकावर पाठविण्यात येणाऱ्या OTPच्या माध्यमातून प्रक्रिया पूर्ण करता येणार आहे.
१ ऑक्टोबरची अंतिम मुदत लक्षात घेता महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांनी त्यापूर्वी NCMC कार्डसाठी नोंदणी करून घेण्याचे आवाहन एसटी महामंडळाने केले आहे. कार्डाची प्रक्रिया पूर्ण न झाल्यास सवलतीच्या प्रवासासाठी अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
