PM Kisan : देशातील कोट्यवधी शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या ठरलेल्या प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना अंतर्गत 22 वा हप्ता वितरित झाल्यानंतर आता सर्वांचे लक्ष 23 व्या हप्त्याकडे लागले आहे. दरम्यान, केंद्र सरकारने लाभार्थ्यांना दिलासा देणारा एक महत्त्वाचा बदल जाहीर केला आहे. ई-केवायसी प्रक्रिया आता ‘फेस ऑथेंटिकेशन’च्या मदतीने अधिक सोपी करण्यात आली आहे.
या योजनेची पार्श्वभूमी समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. 2019 मध्ये सुरू झालेल्या या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना दरवर्षी 6000 रुपये थेट त्यांच्या बँक खात्यात दिले जातात. हे पैसे 3 हप्त्यांमध्ये प्रत्येकी 2000 रुपये वितरित केले जातात. मात्र गेल्या काही हप्त्यांमध्ये अनेक शेतकऱ्यांना ई-केवायसी अपूर्ण असल्यामुळे पैसे मिळण्यात अडथळे आले होते. विशेषतः ग्रामीण भागात नेटवर्क समस्या, ओटीपी उशिरा येणे किंवा मोबाईलशी आधार लिंक नसणे या कारणांमुळे प्रक्रिया अडकत होती.
याच अडचणी लक्षात घेऊन सरकारने आता ओटीपीवर अवलंबित्व कमी करत ‘फेस ऑथेंटिकेशन’ सुविधा सुरू केली आहे. या नव्या पद्धतीमुळे शेतकरी केवळ मोबाईल कॅमेऱ्यासमोर चेहरा दाखवून काही सेकंदांत आपली ओळख पडताळू शकतात. त्यामुळे 23 व्या हप्त्याच्या वितरणात होणारा संभाव्य विलंब कमी होण्याची शक्यता आहे.
ही प्रक्रिया कशी करायची? शेतकऱ्यांनी अधिकृत पीएम किसान मोबाईल अॅप डाउनलोड करावे. त्यानंतर मोबाईल नंबर किंवा आधार क्रमांकाच्या मदतीने लॉग इन करून ‘e-KYC’ पर्याय निवडावा. त्यामध्ये ‘Face Authentication’ हा पर्याय निवडून कॅमेऱ्यासमोर चेहरा दाखवला की प्रक्रिया पूर्ण होते. यासाठी चांगला प्रकाश आणि स्थिर चेहरा आवश्यक आहे, अन्यथा पडताळणी अयशस्वी होऊ शकते.
ई-केवायसी वेळेत पूर्ण न केल्यास हप्ता अडकण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी ही प्रक्रिया शक्य तितक्या लवकर पूर्ण करणे गरजेचे आहे. विशेषतः दुर्गम भागातील शेतकऱ्यांसाठी ही सुविधा फायदेशीर ठरणार आहे, कारण त्यांना आता सेवा केंद्रात जाण्याची गरज उरणार नाही.
पात्रतेबाबतही काही महत्त्वाचे निकष आहेत. अर्जदार भारतीय नागरिक असावा आणि त्याच्याकडे शेतीयोग्य जमीन असावी. मात्र 10000 रुपये किंवा त्याहून अधिक मासिक निवृत्तीवेतन घेणारे, आयकर भरणारे किंवा संस्थात्मक जमीनधारक या योजनेसाठी अपात्र ठरतात. नोंदणीसाठी आधार कार्ड, बँक खाते तपशील, जमिनीचे कागदपत्र आणि आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर आवश्यक आहे.
