Hydroponics Farming: वाढती लोकसंख्या, शेतीसाठी उपलब्ध होत जाणारी कमी जमीन आणि घटत चाललेली भूजल पातळी या पार्श्वभूमीवर शेतीत नवे पर्याय शोधण्याची गरज वाढली आहे. अशा परिस्थितीत आधुनिक शेती पद्धती म्हणून हायड्रोपोनिक्सकडे पाहिले जात आहे. या क्षेत्रात हायमीडिया समूहाची हायग्रोनिक्स ही शाखा महत्त्वाची भूमिका बजावत असून 2016 पासून हा उपक्रम कार्यरत आहे. हायग्रोनिक्सने मातीशिवाय शेती करण्याचे तंत्रज्ञान आता सामान्य शेतकरी तसेच शहरी नागरिकांपर्यंत पोहोचवले आहे. Hydroponics Farming
हायड्रोपोनिक्स ही अशी शेती पद्धत आहे ज्यामध्ये मातीचा वापर न करता पोषक घटकांनी समृद्ध पाण्यात पिकांची वाढ केली जाते. या पद्धतीत पारंपरिक शेतीच्या तुलनेत केवळ 7 टक्के पाणी लागते, त्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर पाण्याची बचत होते. नियंत्रित वातावरणात पिकांची लागवड केल्यामुळे उत्पादन अधिक आणि दर्जेदार मिळते, असे हायग्रोनिक्सचे संस्थापक डॉ. विशाल जी. वारके यांनी सांगितले.
हायग्रोनिक्सकडून पालेभाज्यांसाठी वेगवेगळे पोषक द्रव्यांचे प्रकार उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. तसेच शिमला मिरची, चेरी टोमॅटो, मोठे टोमॅटो आणि स्ट्रॉबेरीसाठी खास पोषक मिश्रणे विकसित करण्यात आली आहेत. मातीला पर्याय म्हणून नारळाच्या भुशापासून तयार केलेले नैसर्गिक माध्यम वापरण्यात येते, ज्यामुळे पिकांची मुळे निरोगी राहतात.
व्यावसायिक शेतीसाठी आधुनिक साधनांचाही वापर करण्यात येतो. फूड ग्रेड मटेरियलपासून तयार केलेले एनएफटी चॅनल्स, डच बकेट आणि उभ्या लागवडीसाठी खास रचना वापरली जाते. यामुळे कमी जागेत जास्त उत्पादन घेणे शक्य होते.
हायड्रोपोनिक्समध्ये अचूक नियोजन महत्त्वाचे असल्याने ऑटोमेशन सिस्टीमच्या माध्यमातून पोषक द्रव्यांचे नियंत्रण करता येते. पाण्याचा दर्जा तपासण्यासाठी हायग्रोनिक्सकडे स्वतंत्र प्रयोगशाळा असून त्यातून शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन दिले जाते. शेतीसोबतच प्रशिक्षण आणि जनजागृतीवर भर देत हायग्रोनिक्स भविष्यातील अन्न गरजांसाठी शाश्वत शेतीचा मार्ग दाखवत आहे.
