पुणे : महाराष्ट्रातील रस्ते विकासाला गती देण्यासाठी आणि पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी एक महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे. विदर्भातील प्रमुख द्रुतगती महामार्गांच्या बांधकामासाठी आता औष्णिक विद्युत प्रकल्पांमधून निघणाऱ्या उडणाऱ्या राखेचा (फ्लाय ॲश) मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जाणार आहे.यासाठी महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (MSRDC) आणि महानिर्मिती (Mahagenco) यांच्यात एक विशेष सामंजस्य करार पूर्ण झाला आहे. राज्याच्या ऊर्जा राज्यमंत्री मेघना साकोरे-बोर्डीकर यांच्या मुख्य उपस्थितीत या महत्त्वपूर्ण करारावर स्वाक्षरी करण्यात आली.
या करारानुसार एकूण 6.17 कोटी मेट्रिक टन राखेचा वापर विविध पायाभूत सुविधांच्या आणि महामार्गांच्या उभारणीसाठी होणार आहे. MSRDC चे व्यवस्थापकीय संचालक अनिलकुमार गायकवाड, महानिर्मितीचे संचालक अभय हरणे, कार्यकारी संचालक डॉ. नितीन वाघ आणि महाव्यवस्थापक नरेंद्र टोके या मान्यवरांच्या उपस्थितीत हा प्रकल्प निश्चित करण्यात आला. महानिर्मितीच्या कोराडी, खापरखेडा आणि चंद्रपूर येथील औष्णिक वीज केंद्रांमधून हा कच्चा माल उपलब्ध करून दिला जाईल.
प्रकल्पनिहाय राखेचे वितरण:
नागपूर – गोंदिया द्रुतगती मार्ग: 2.09 कोटी मेट्रिक टन
नागपूर – चंद्रपूर द्रुतगती मार्ग: 2.79 कोटी मेट्रिक टन
भंडारा – गडचिरोली द्रुतगती मार्ग: 1.14 कोटी मेट्रिक टन
नवेगाव मोरे – सुरजागड खनिज मार्ग: 0.15 कोटी मेट्रिक टन
स्थानिक गरजेनुसार नागपूरजवळील रस्त्यांसाठी कोराडी आणि खापरखेडा केंद्रांतून, तर चंद्रपूर परिसरातील कामांसाठी चंद्रपूर वीज केंद्रातून राख पुरवली जाणार आहे.कामाचे वेळापत्रक, वाहतुकीचे नियोजन, राखेची उचल आणि आर्थिक व्यवहार सुरळीत पार पाडण्यासाठी MSRDC, संबंधित औष्णिक केंद्र आणि कंत्राटदार यांच्यात स्वतंत्र त्रिपक्षीय करार केले जातील.
औष्णिक वीज निर्मितीतील कचऱ्याचा असा योग्य वापर केल्यामुळे केवळ महामार्गांची भक्कम पायाभरणी होणार नाही, तर कचरा व्यवस्थापनाचा प्रश्न सुटून निसर्गाचे संरक्षण होण्यासही मोठी मदत होणार आहे.
