डॉ. अशोक बालगुडे
पुणे : विकासाच्या नावाखाली डोंगर, जंगले आणि वृक्षसंपत्तीचा ऱ्हास सुरू असेल, तर तो विकास कसला? असा सवाल करत अभिनेते आणि पर्यावरणप्रेमी सयाजी शिंदे यांनी राज्य सरकारच्या वृक्षतोडीच्या धोरणावर जोरदार टीका केली. कर्जत येथील प्रस्तावित प्रकल्पासाठी 32 हजार झाडे तोडण्याच्या दाव्याला विरोध करत त्यांनी नागपुरातून ‘सेव्ह सह्याद्री’ या राज्यव्यापी पर्यावरण चळवळीची सुरुवात केली. झाडे तोडण्याऐवजी पर्यायी मार्ग शोधा आणि वृक्षतोडीचा हिशेब जनतेला द्या, अशी मागणीही त्यांनी केली.
महाराष्ट्राला कोरोनासारख्या ‘झाडखाऊ व्हायरस’ची लागण झाली आहे, अशी बोचरी टीका करत शिंदे यांनी विकासाच्या नावाखाली नैसर्गिक संपत्ती विकायला काढल्याचा आरोप केला आहे . सह्याद्रीतील जंगल, नद्या, डोंगर आणि जैवविविधतेवर विविध प्रकल्पांमुळे संकट ओढवत असून, त्याचा परिणाम छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या गडकिल्ल्यांशी जोडलेल्या ऐतिहासिक वारशावरही होऊ शकतो, अशी चिंता त्यांनी व्यक्त केली.
झाडे तोडण्याऐवजी पर्याय शोधा
‘वीज माणसासाठी हवी असेल, तर माणसाला विस्थापित करा; झाडांना नाही’, अशी भूमिका मांडत त्यांनी विकास प्रकल्पांसाठी हजारो वृक्षांचा बळी देण्याच्या निर्णयावर प्रश्न उपस्थित केला. सह्याद्रीतील वृक्षतोडीमुळे राज्याचा प्राणी असलेल्या शेकरूच्या अधिवासालाही धोका निर्माण होण्याची भीती त्यांनी व्यक्त केली.
राज्यात आतापर्यंत किती झाडे तोडली, किती लावली आणि त्यातील किती जगली, याचा जिल्हानिहाय हिशेब सरकारने जाहीर करावा, अशी मागणी त्यांनी केली. वृक्षारोपणाच्या घोषणा पुरेशा नसून लावलेल्या झाडांच्या प्रत्यक्ष अस्तित्वाची जबाबदारीही निश्चित झाली पाहिजे, असे ते म्हणाले.
सरकारने वृक्षतोड थांबविण्याचे ठोस आश्वासन देऊन त्याची अंमलबजावणी करेपर्यंत आंदोलन सुरू राहील, असा इशाराही शिंदे यांनी दिला. सह्याद्रीचे संरक्षण हा केवळ पर्यावरणाचा प्रश्न नसून महाराष्ट्राचा ऐतिहासिक वारसा, जलस्रोत आणि भविष्यातील नैसर्गिक सुरक्षितता जपण्याचा विषय असल्याचे सांगत त्यांनी नागरिकांना या चळवळीत सहभागी होण्याचे आवाहन केले.
