पुणे: चालताना अचानक पाय वळल्याने म्हणजेच मोच आल्याने अनेकदा तीव्र वेदना व सूज निर्माण होते. अशा प्रसंगी डॉक्टरांनी एक्स-रे करण्याचा सल्ला देत औषधोपचार सुचवले तरी काही घरगुती उपाय उपयुक्त ठरू शकतात, असे आरोग्य तज्ज्ञांचे मत आहे. मोच सामान्यत: घोट्याजवळ होते व चालताना अडचणी येतात. अशा वेळी पुढील पाच घरगुती उपायांनी वेदना आणि सूज कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
१. सैंधव मिठात पाय भिजत ठेवावेत
मोच आल्यास सैंधव मीठ (रॉक सॉल्ट) हा उत्तम उपाय ठरतो. कोमट पाण्यात ३-४ चमचे सैंधव मीठ मिसळून त्या पाण्यात पाय काही वेळ भिजवावेत. यामुळे वेदना आणि सूज दोन्ही कमी होतात.
२. बर्फाचा वापर
आईस पॅकने थंड उपचार दिल्यास वेदना लवकर कमी होतात. बर्फाचे छोटे तुकडे एका स्वच्छ कापडात गुंडाळून १५-२० मिनिटे मोचलेल्या भागावर ठेवावेत. यामुळे सूज कमी होते.
३. तिळाच्या तेलाने मालिश
तिळाचे तेल सौम्य गरम करून त्या तेलाने मोच आलेल्या भागावर हळुवार मालिश केल्यास रक्तप्रवाह सुधारतो. परिणामी सूज आणि वेदना कमी होतात.
४. हळदीचे दूध
हळदीमध्ये अँटीसेप्टिक व दाह-निवारक गुणधर्म असतात. मोच आल्यावर रात्री झोपण्यापूर्वी गरम दूधात हळद घालून सेवन केल्यास आतील जखमा भरून येण्यास मदत होते आणि वेदनाही कमी होते.
५. पाय उंच ठिकाणी ठेवणे
पायातील सूज कमी करण्यासाठी पाय उंचावर ठेवणे महत्त्वाचे आहे. झोपताना पायांच्या खाली उशी ठेवून झोपल्यास रक्ताभिसरण सुरळीत राहते आणि सूज लवकर उतरते.
वरील उपाय तात्पुरते आराम देऊ शकतात. मात्र, सूज किंवा वेदना अधिक असल्यास किंवा चालण्यात अडथळा जाणवत असल्यास तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, असा सल्ला आरोग्य तज्ज्ञ देतात.
(टीप: सदर माहिती वाचकांसाठी पुरविण्यात येत आहे. ‘पुणे प्राईम न्यूज’ यातून कोणताही दावा करीत नाही.)
