पुणे : सांधेदुखी, सांध्यांना सूज, सकाळी उठल्यानंतर हात-पाय आखडल्यासारखे वाटणे किंवा हालचाल करताना त्रास होणे अशी लक्षणे अनेकांना जाणवतात. यामध्ये आमवात ही एक महत्त्वाची समस्या मानली जाते. आमवातामध्ये शरीरातील सांध्यांवर परिणाम होऊ शकतो आणि काही वेळा हा त्रास दीर्घकाळ जाणवू शकतो.
आमवात नेमका कशामुळे होतो, याबाबत अनेकांच्या मनात प्रश्न असतो. आधुनिक वैद्यकशास्त्रात संधिवाताच्या काही प्रकारांमध्ये शरीराची प्रतिरोधक यंत्रणा चुकून स्वतःच्या सांध्यांवर हल्ला करते, ज्यामुळे सांध्यांमध्ये दाह निर्माण होऊ शकतो. अशा स्थितीला रुमेटॉइड आर्थरायटिस असे म्हटले जाते.
काही लोकांमध्ये आनुवंशिक घटकांमुळे अशा आजाराचा धोका वाढू शकतो. धूम्रपान, जास्त वजन आणि काही पर्यावरणीय घटकांचाही काही प्रकारच्या संधिवाताशी संबंध असल्याचे वैद्यकीय अभ्यासातून दिसून आले आहे. मात्र केवळ एकाच कारणामुळे प्रत्येक व्यक्तीला आमवात होतो असे नाही.
आमवाताची सुरुवात झाल्यावर हात, मनगट, बोटे, पाय किंवा इतर सांध्यांमध्ये वेदना आणि सूज जाणवू शकते. विशेषतः सकाळच्या वेळी सांधे बराच वेळ आखडल्यासारखे वाटणे हे एक लक्षण असू शकते. काही रुग्णांना थकवा, अशक्तपणा किंवा भूक कमी होणे अशी लक्षणेही जाणवू शकतात.
सांधेदुखी वारंवार होत असेल, सांध्यांना सूज येत असेल किंवा सकाळचा आखडलेपणा बराच काळ टिकत असेल, तर स्वतःहून औषधे घेण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. तपासणी आणि आवश्यक चाचण्यांनंतर त्रासाचे नेमके कारण निश्चित करता येते.
वेळीच निदान आणि योग्य उपचार घेतल्यास सांध्यांवरील दाह आणि पुढील नुकसान नियंत्रित करण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे सततची सांधेदुखी केवळ वयामुळे आहे असे समजून दुर्लक्ष न करता वैद्यकीय तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.
