Nagpur Blast : काटोल तालुक्यातील मौजा येनबिहीर येथे रविवारी (March 1, 2026) सकाळी सुमारे 7.45 वाजता घडलेल्या भीषण औद्योगिक स्फोटाने संपूर्ण विदर्भ हादरून गेला. SBL Energy Ltd या खासगी कंपनीच्या कारखान्यात डिटोनेटर तयार करत असताना झालेल्या या स्फोटात 16 कामगारांचा मृत्यू झाला असून 24 जण गंभीर जखमी झाले आहेत. अनेक जखमींची प्रकृती चिंताजनक असल्याने मृतांचा आकडा वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. (Nagpur Blast)
या दुर्घटनेनंतर राज्य सरकारने तातडीची भूमिका घेतली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडवणीस यांनी मृतांच्या वारसांना 5 लाख आर्थिक मदत देण्याची घोषणा केली आहे. याशिवाय संबंधित कंपनीकडूनही स्वतंत्रपणे मदत दिली जाणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. जखमींवर सध्या रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत.
अपघात कसा घडला?
कंपनीच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा स्फोट डिटोनेटरच्या अंतिम ‘क्रिम्पिंग’ प्रक्रियेदरम्यान झाला. डिटोनेटर हे मोठ्या स्फोटकाला सक्रिय करण्यासाठी वापरले जाणारे अतिशय संवेदनशील उपकरण असते. त्यामध्ये स्फोटक द्रव्याचे प्रमाण कमी असले, तरी उत्पादन प्रक्रियेत अगदी छोटा धक्का, घर्षण किंवा तांत्रिक बिघाडही प्राणघातक ठरू शकतो.
नागपूर जिल्ह्यातील राऊळगाव येथे स्फोटकांच्या फॅक्टरीतील दुर्घटनेत मृत्यू झालेल्यांच्या वारसांना 5 लाख रुपये आर्थिक मदत राज्य सरकार करेल, असे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जाहीर केले आहे. याशिवाय संबंधित कंपनी सुद्धा आर्थिक मदत त्यांच्या कुटुंबियांना देणार आहे.#Nagpur https://t.co/QPpxd78SnV
— CMO Maharashtra (@CMOMaharashtra) March 1, 2026
स्फोट झालेले डिटोनेटर हे नॉन-इलेक्ट्रिक प्रकारचे होते. या प्रकारात विद्युत प्रवाहाऐवजी धक्क्यामुळे स्फोट होतो. पूर्वी वापरले जाणारे इलेक्ट्रिक डिटोनेटर सरकारने बंद केले होते, कारण ते अधिक धोकादायक मानले जात आणि त्यांच्या गैरवापराची भीती होती. सध्या उद्योग क्षेत्रात प्रामुख्याने इलेक्ट्रॉनिक डिटोनेटर वापरले जातात, जे विशिष्ट ‘लॉगर’ उपकरणाशिवाय सक्रिय होत नाहीत. कंपनीने स्पष्ट केले आहे की, येथे तयार होणारे डिटोनेटर औद्योगिक वापरासाठी होते, लष्करी कारणांसाठी नव्हे.
