मुंबई: कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी मोठी बातमी समोर आली आहे. भारतीय कापूस महामंडळ (CCI) यंदा देशभरात सुमारे 550 खरेदी केंद्रांद्वारे कापूस खरेदी करणार आहे. या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रात 150 पेक्षा अधिक केंद्रे सुरू करण्यात येणार आहेत. राज्यात अधिकृत खरेदीस 15 ऑक्टोबरपासून सुरुवात होणार असल्याची माहिती ‘सीसीआय’चे अध्यक्ष ललित कुमार गुप्ता यांनी दिली.
आयात शुल्क हटविल्यामुळे बाजारभावात दबाव
केंद्र सरकारने कापड उद्योगाच्या मागणीनुसार, कापसावरील 11 टक्के आयात शुल्क 31 डिसेंबरपर्यंत रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे कापसाची आयात वाढण्याची दाट शक्यता असून, त्यामुळे देशांतर्गत बाजारभाव घसरण्याची शक्यता आहे. यामुळे हमीभाव असतानाही बाजारातील कापसाचे दर हमीभावापेक्षा कमी होऊ शकतात. यामुळे शेतकरी चिंतेत आहे.
हमीभाव, नोंदणी आणि अपेक्षित आवक
यंदा केंद्र सरकारने कापसासाठी प्रती क्विंटल 8110 इतका हमीभाव जाहीर केला आहे. मात्र, आयात खुली केल्यामुळे शेतकऱ्यांचा कल सरकारी खरेदीकडे वाढण्याची शक्यता आहे. मागील हंगामात सीसीआयने 25 लाख क्विंटल कापूस खरेदी केला होता. यावर्षी ही खरेदी त्यापेक्षा जास्त होईल, असा अंदाज बांधण्यात येत आहे.
सीसीआय मार्फत खरेदीसाठी शेतकऱ्यांना ‘कपास किसान’ मोबाईल अॅपवर 1 ते 30 सप्टेंबर दरम्यान नोंदणी करावी लागणार आहे. नोंदणीनंतर दिलेल्या सात दिवसांच्या कालावधीत शेतकरी कोणत्याही दिवशी आणि कोणत्याही केंद्रावर कापूस विक्री करू शकतात.
राज्यातील उत्पादनाचा अंदाज
यंदा महाराष्ट्रात 38.35 लाख हेक्टर क्षेत्रावर कापूस लागवड झाली असून, सरासरी 10 क्विंटल उत्पादन गृहित धरल्यास सुमारे 400 लाख क्विंटल ( 80 लाख गाठी) कापसाचे उत्पादन अपेक्षित आहे. यामुळे राज्यभरात 150 हून अधिक कापूस खरेदी केंद्रे उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
ओलावा मर्यादेवर शेतकऱ्यांची मागणी
सध्या खरेदीवेळी 8 ते 12 टक्के ओलावा मान्य असून, या मर्यादेत सुमारे 324 प्रती क्विंटल कपात केली जाते. मात्र अनेकवेळा कापसातील ओलावा 12 टक्क्यांपेक्षा अधिक असतो. त्यामुळे ही मर्यादा 15 टक्क्यांपर्यंत वाढवावी, अशी मागणी शेतकऱ्यांकडून करण्यात येत आहे.
कापसावरील आयात शुल्क हटविल्यामुळे बाजारभाव कमी राहण्याची शक्यता असली तरी हमीभाव आणि सरकारी खरेदीची प्रक्रिया पाहता शेतकऱ्यांचा कल सीसीआय खरेदीकडे अधिक राहील. 15 ऑक्टोबरपासून सुरू होणाऱ्या खरेदी प्रक्रियेत विक्रमी आवक होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
