पुणे: देशभरात यूपीआयद्वारे व्यवहार करणाऱ्यांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. किराणा, भाजीपाला, चहा किंवा इतर कोणत्याही खरेदीसाठी आता बहुतांश नागरिक ऑनलाइन पेमेंटला प्राधान्य देत आहेत. या वाढत्या वापरामुळे यूपीआय व्यवहारांची सुरक्षितता अधिक मजबूत करण्यासाठी 1 जून 2026 पासून काही नवीन सुरक्षा उपाय लागू करण्यात आले आहेत.
नवीन नियमांनुसार मोठ्या रकमेच्या व्यवहारांसाठी अतिरिक्त सुरक्षा व्यवस्था करण्यात आली आहे. यामध्ये फिंगरप्रिंट किंवा फेस आयडीसारख्या बायोमेट्रिक पडताळणीचा समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे फक्त यूपीआय पिन माहिती असली तरी संबंधित व्यक्तीच्या परवानगीशिवाय व्यवहार पूर्ण करणे शक्य होणार नाही.
तसेच पैसे पाठवण्यापूर्वी समोरच्या व्यक्तीचे नाव स्पष्टपणे दिसणार आहे. त्यामुळे चुकीच्या खात्यात पैसे जाण्याची किंवा बनावट ओळखीच्या माध्यमातून फसवणूक होण्याची शक्यता कमी होणार आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, नवीन नियमांसोबतच वापरकर्त्यांनी स्वतःही काही सुरक्षेच्या उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. मोबाईल आणि यूपीआय अॅपमध्ये बायोमेट्रिक लॉक सुरू ठेवणे महत्त्वाचे आहे. यामुळे इतर कोणालाही अॅपमध्ये प्रवेश करणे कठीण होते.
याशिवाय बँकिंग आणि पेमेंट अॅप्स मोबाईलमधील हिडन फोल्डरमध्ये ठेवण्याचा सल्ला दिला जात आहे. अशा फोल्डरला स्वतंत्र पासवर्ड असल्यामुळे सुरक्षेची अतिरिक्त पातळी मिळते.
बँक आणि यूपीआय व्यवहारांशी संबंधित सर्व नोटिफिकेशन्स सुरू ठेवणेही आवश्यक आहे. खात्यातून पैसे वजा झाल्यास किंवा संशयास्पद व्यवहार झाल्यास त्याची माहिती तात्काळ मिळते.
दररोजच्या व्यवहारांसाठी मर्यादा निश्चित करणे हा देखील महत्त्वाचा उपाय आहे. यामुळे फसवणूक झाल्यास आर्थिक नुकसान मर्यादित राहू शकते. तसेच परदेशात व्यवहार करण्याची गरज नसल्यास आंतरराष्ट्रीय व्यवहारांची सुविधा बंद ठेवण्याचा सल्ला दिला जात आहे.
डिजिटल व्यवहारांची वाढती लोकप्रियता लक्षात घेता, नवीन सुरक्षा नियम आणि वैयक्तिक खबरदारी यांचा वापर केल्यास ऑनलाइन फसवणुकीपासून मोठ्या प्रमाणात संरक्षण मिळू शकते.
