विशाल शिंदे

भोर : भोर तालुक्यातील करंदी खेबा येथे शेतातील विहिरीत पडलेल्या जवाडी मांजराची (Jungle Cat) वनविभाग आणि पुणे जिल्हा वन्यप्राणी व सर्परक्षक असोसिएशनच्या सदस्यांनी संयुक्त प्रयत्नांतून सुखरूप सुटका केली. विहिरीत पडल्यामुळे अडचणीत सापडलेल्या या वन्यजीवाला कोणतीही इजा न पोहोचवता सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले. त्यानंतर त्याला त्याच्या नैसर्गिक अधिवासात मुक्त करण्यात आले. वनविभाग आणि सर्पमित्रांच्या तत्परतेमुळे एका वन्यजीवाचे प्राण वाचविण्यात यश आले असून या कामगिरीचे परिसरातील नागरिकांकडून कौतुक होत आहे.
शेतकऱ्याच्या सतर्कतेमुळे वनविभागाला माहिती

करंदी खेबा येथील शेतकरी भालचंद्र कापरे यांच्या शेतातील विहिरीमध्ये एक जवाडी मांजर (Jungle Cat) पडल्याचे त्यांच्या निदर्शनास आले. विहिरीत पडलेल्या वन्यप्राण्याला स्वतः बाहेर काढण्याचा प्रयत्न केल्यास त्याला इजा होण्याची शक्यता असल्याने त्यांनी स्वतःहून कोणताही धोका न पत्करता तातडीने वनविभागाशी संपर्क साधला. त्यांनी वनरक्षक पूजा विष्णू खंडाळे यांना फोन करून घटनेची माहिती दिली.
वनविभाग आणि सर्पमित्रांची संयुक्त रेस्क्यू मोहीम
घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन वनरक्षक पूजा खंडाळे यांनी पुणे जिल्हा वन्यप्राणी व सर्परक्षक असोसिएशनच्या सदस्यांना मदतीसाठी पाचारण केले. त्यानंतर वनविभागाचे कर्मचारी आणि सर्पमित्र तातडीने घटनास्थळी दाखल झाले. विहिरीची पाहणी करून जवाडी मांजराला सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यासाठी आवश्यक नियोजन करण्यात आले.
या मोहिमेत वनरक्षक पूजा विष्णू खंडाळे, वनमजूर साहेबराव चव्हाण, बाळू शेलार तसेच पुणे जिल्हा वन्यप्राणी व सर्परक्षक असोसिएशनचे सदस्य व सर्पमित्र विलास धोंगडे, श्रीकांत खेडकर आणि सायली वालगुडे यांनी सहभाग घेतला.
सर्वांनी एकत्रितपणे आणि काळजीपूर्वक प्रयत्न करत जवाडी मांजराला विहिरीबाहेर काढण्यात यश मिळवले.
कोणतीही इजा न होता नैसर्गिक अधिवासात मुक्त
संपूर्ण रेस्क्यू मोहिमेदरम्यान वन्यप्राण्याला कोणत्याही प्रकारची इजा होणार नाही, याची विशेष दक्षता घेण्यात आली. विहिरीतून सुरक्षितपणे बाहेर काढल्यानंतर त्याला नैसर्गिक अधिवासात मुक्त करण्यात आले. त्यामुळे एका वन्यजीवाला जीवदान मिळाले.
काय आहे जवाडी मांजर (Jungle Cat)?
जवाडी मांजराला इंग्रजीमध्ये Jungle Cat असे म्हणतात. हा वन्य मांजरवर्गीय प्राणी असून तो गवताळ प्रदेश, झुडपे, शेती परिसर आणि पाणथळ भागांमध्ये आढळतो. उंदीर, लहान पक्षी, सरपटणारे प्राणी आणि इतर छोटे प्राणी हे त्याचे प्रमुख खाद्य आहे. शेती परिसरातील उंदरांची संख्या नियंत्रित ठेवण्यात अशा वन्यप्राण्यांची महत्त्वाची भूमिका असते. त्यामुळे या वन्यजीवांचे संरक्षण करणे पर्यावरणाच्या दृष्टीनेही आवश्यक आहे.
नागरिकांना वनविभागाचे आवाहन
ग्रामीण भागात अनेकदा वन्यप्राणी अन्न आणि पाण्याच्या शोधात मानवी वस्तीजवळ येतात. काही वेळा ते उघड्या विहिरी, पाण्याचे खड्डे किंवा इतर अडचणीच्या ठिकाणी पडून अडकतात. अशा घटना घडल्यास नागरिकांनी वन्यप्राण्याला स्वतः पकडण्याचा किंवा त्याला त्रास देण्याचा प्रयत्न करू नये. तातडीने वनविभाग किंवा प्रशिक्षित वन्यजीव रेस्क्यू पथकाशी संपर्क साधावा.
करंदी खेबा येथील शेतकरी भालचंद्र कापरे यांनी दाखविलेली सतर्कता, वनरक्षक पूजा खंडाळे यांनी केलेली तत्पर कार्यवाही आणि सर्पमित्रांनी दिलेली साथ यामुळे जवाडी मांजराची सुखरूप सुटका शक्य झाली. वनविभागाचे कर्मचारी आणि सर्पमित्रांच्या या कार्याचे ग्रामस्थांकडून कौतुक होत असून वन्यजीव संरक्षणासाठी नागरिकांनीही पुढाकार घ्यावा, असा सकारात्मक संदेश या घटनेतून मिळत आहे.





