डॉ. अशोक बालगुडे
पुणे, दि. २६ ऑक्टोबर : ऑक्टोबरअखेर राज्यातील हवामानाचा लहरीपणा वाढण्याची शक्यता असून, विदर्भ, मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र आणि कोकणातील काही भागांत २८ व २९ ऑक्टोबरला पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. पूर्व विदर्भात काही ठिकाणी जोरदार पावसाची शक्यता असल्याने शेतमालाचे नुकसान टाळण्यासाठी शेतकऱ्यांनी वेळीच खबरदारी घेण्याची गरज आहे. दरम्यान, सोमवार, २६ ऑक्टोबर रोजी राज्याच्या बहुतांश भागांत उष्ण आणि कोरडे हवामान राहण्याचा अंदाज आहे.
हवामानातील हा संभाव्य बदल बंगालच्या उपसागरातील हवामान प्रणालीशी संबंधित आहे. तिच्या प्रभावामुळे पुढील काही दिवसांत राज्याच्या विविध भागांत ढगाळ वातावरण, विजांच्या कडकडाटासह पाऊस आणि काही ठिकाणी सोसाट्याचे वारे वाहण्याची शक्यता आहे. मात्र, पावसाचे प्रमाण सर्व जिल्ह्यांत सारखे राहणार नाही. काही भागांत सरी पडतील, तर जवळच्या परिसरात हवामान कोरडे राहू शकते.
विदर्भात अधिक सतर्कतेची गरज
गडचिरोली, गोंदिया आणि चंद्रपूरसह पूर्व विदर्भातील जिल्ह्यांत पावसाची शक्यता अधिक आहे. गडचिरोली जिल्ह्यात २८ ऑक्टोबरला काही ठिकाणी जोरदार ते अतिजोरदार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. गोंदिया आणि चंद्रपूरमध्येही पावसाची शक्यता असून, काही ठिकाणी विजांचा कडकडाट आणि वेगवान वारे वाहू शकतात. नागपूर, भंडारा, वर्धा आणि यवतमाळच्या काही भागांतही हवामान बदलण्याचा अंदाज आहे.
मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रात ढगाळ वातावरण
नांदेड आणि हिंगोलीसह मराठवाड्यातील काही जिल्ह्यांत २८ ऑक्टोबरला विजांसह पावसाची शक्यता आहे. पश्चिम महाराष्ट्रात सातारा, सांगली, कोल्हापूर आणि सोलापूरच्या काही भागांत हलक्या ते मध्यम सरी पडू शकतात. पुणे आणि नाशिक जिल्ह्यांच्या घाटमाथ्यावरही पावसाची शक्यता लक्षात घेऊन प्रवाशांनी खबरदारी घ्यावी. मात्र, पुणे शहरात पावसाचा ठोस इशारा नसून, शहर आणि घाट परिसराचा अंदाज वेगळा असू शकतो.
कोकणात काय स्थिती?
रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्गसह दक्षिण कोकणातील काही भागांत पावसाची शक्यता आहे. मुंबई, ठाणे आणि पालघर परिसरात २६ ऑक्टोबरला प्रामुख्याने कोरडे हवामान अपेक्षित आहे. पुढील दिवसांचा अंदाज बदलू शकत असल्याने किनारपट्टीवरील नागरिकांनी ताज्या सूचनांकडे लक्ष ठेवावे.
शेतमाल वाचवण्यासाठी आताच नियोजन
पावसाचा सर्वाधिक फटका काढणीला आलेल्या पिकांना, कापणी केलेल्या धान्याला आणि उघड्यावर ठेवलेल्या शेतमालाला बसू शकतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी काढलेला माल सुरक्षित, झाकलेल्या ठिकाणी ठेवावा. बाजारात विक्रीसाठी नेण्याच्या तयारीतील शेतमालावर पावसापासून संरक्षणाची व्यवस्था करावी. काढणी, मळणी, फवारणी आणि सिंचनाचे नियोजन स्थानिक हवामानाचा अंदाज पाहून करावे. शेतात पाणी साचण्याची शक्यता असल्यास निचऱ्याची व्यवस्था तपासावी.
विजांचा कडकडाट सुरू असताना शेतात, मोकळ्या जागेत किंवा झाडाखाली थांबू नये. वादळी वाऱ्यांच्या वेळी कमकुवत बांधकामे, पत्र्यांच्या शेडजवळ आणि वीजवाहिन्यांखाली उभे राहणे टाळावे. प्रवास करताना रस्त्यावरील पाणी, घसरडी वळणे आणि घाटातील बदलते हवामान यांची काळजी घ्यावी.
अंदाज बदलू शकतो; अधिकृत सूचनाच महत्त्वाच्या
पावसाची शक्यता म्हणजे प्रत्येक ठिकाणी पाऊस पडेलच, असे नाही. जिल्हा, तालुका आणि स्थानिक परिस्थितीनुसार त्यात फरक पडू शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी आणि शेतकऱ्यांनी भारतीय हवामान विभागाच्या जिल्हानिहाय अद्ययावत अंदाजाचा आधार घ्यावा. संभाव्य पावसाचे नुकसान टाळण्यासाठी घाबरण्यापेक्षा योग्य वेळी खबरदारी घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
