पुणे : माहिती तंत्रज्ञानाचे शिक्षण घेणाऱ्या एका विद्यार्थ्याने आपल्या कोडिंग आणि प्रोग्रामिंगच्या कौशल्याचा वापर करून पीएमपीएमएलच्या अधिकृत मोबाईल अॅपसारखे हुबेहूब बनावट अॅप तयार केल्याचा धक्कादायक प्रकार समोर आला आहे. या बनावट अॅपच्या माध्यमातून डेली पास तयार करून संबंधित विद्यार्थी गेल्या काही महिन्यांपासून विनामूल्य बसप्रवास करत असल्याचा संशय आहे. एका सतर्क वाहकाच्या लक्षात हा प्रकार आल्यानंतर संपूर्ण प्रकरण उघडकीस आले.
पीएमपीएमएलचे सहाय्यक डेपो व्यवस्थापक रामदास ढुंडाजी विरणक यांनी याबाबत तक्रार दिली आहे. त्यांच्या तक्रारीवरून प्रथमेश लक्ष्मण बोगे (वय २०) याच्याविरुद्ध कोरेगाव पार्क पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. पोलिसांच्या माहितीनुसार, ३० ऑगस्ट रोजी सायंकाळी साडेपाचच्या सुमारास प्रथमेश हा भेकाईनगर-आळंदी बसमधून प्रवास करत होता. रूबी हॉल बसथांब्याजवळ बसचे वाहक दत्तात्रय जयभाये यांनी त्याच्याकडील डेली पास पाहिला. पासचा रंग आणि एकूण स्वरूप संशयास्पद वाटल्याने त्यांनी तातडीने वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना याची माहिती दिली.
तपासात संबंधित विद्यार्थी एका नामांकित महाविद्यालयात माहिती तंत्रज्ञान शाखेत शिक्षण घेत असल्याचे समोर आले आहे. स्वतःच्या प्रोग्रामिंग आणि कोडिंगच्या ज्ञानातून त्याने पीएमपीएमएलच्या अधिकृत अॅपची नक्कल करून बनावट अॅप तयार केले असावे, असा पोलिसांचा संशय आहे. त्याद्वारे बनावट डेली पास तयार करून बसप्रवास केला जात असल्याचे प्राथमिक तपासात समोर आले आहे.
या प्रकारामुळे पीएमपीएमएलच्या मूळ अॅप्लिकेशनला कोणताही धोका निर्माण झालेला नसून, त्याच्या कार्यप्रणालीवर परिणाम झालेला नसल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. मात्र, बनावट पासच्या माध्यमातून प्रवास केल्याने महामंडळाचे आर्थिक नुकसान होण्याची शक्यता होती. वाहक दत्तात्रय जयभाये यांच्या सतर्कतेमुळे हा प्रकार वेळीच लक्षात आला.
पीएमपीएमएलचे संचालक अजय खेडेकर यांनी पालकांनीही मुलांच्या डिजिटल व्यवहारांकडे लक्ष देण्याची गरज व्यक्त केली. तिकीट किंवा प्रवासासाठी दिलेले पैसे नेमके कुठे वापरले जात आहेत, याची पालकांनी माहिती ठेवावी, असे त्यांनी सांगितले. रामवाडी परिसरातही अशाच स्वरूपाचा प्रकार समोर आला असून, त्याबाबत विमानतळ पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल असल्याचे त्यांनी नमूद केले. तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करणाऱ्या व्यक्तींवर, मग ते अल्पवयीन असोत किंवा प्रौढ, कारवाई होणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. एआय आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने बनावट अॅप तयार करण्याचे प्रकार वाढत असल्याने अशा गैरवापराला वेळीच आळा घालण्याची गरज आहे.
