मुंबई: इस्रायल आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे, तसेच त्यात अमेरिकेच्या सहभागामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. या अस्थिरतेचे थेट परिणाम आता भारतीय अर्थव्यवस्थेवर दिसू लागले आहेत. पेट्रोल, डिझेल आणि अगदी घरगुती गॅसचे दरही वाढण्याची शक्यता असल्याने, सर्वसामान्यांच्या बजेटवर लवकरच मोठा ताण येणार आहे.

युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे भाव कमालीचे वधारले आहेत. ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमतीत एकाच दिवसात तब्बल ५.७ टक्क्यांनी वाढ झाली. जगातील प्रमुख तेल आयातदार देशांपैकी एक असलेल्या भारतासाठी ही चिंतेची बाब आहे, कारण जागतिक बाजारातील प्रत्येक दरवाढचा परिणाम थेट ग्राहकांवर होतो. त्यामुळे येत्या काही दिवसांत पंपवर इंधनासाठी अधिक पैसे मोजावे लागण्याची शक्यता आहे.
फक्त इंधनाची दरवाढ नव्हे एकूण खर्चावरही याचा परिणाम होणार आहे. गॅसचे दरही वाढण्याची शक्यता असल्याने, घरगुती बजेट विस्कळीत होण्याची भीती आहे. या संघर्षाचा होर्मुझ जलमार्गावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे, जो जागतिक तेल व्यापारातील एक महत्त्वाचा मार्ग आहे. जगातील सुमारे २०% कच्चे तेल या मार्गाने येते. जर हा मार्ग बाधित झाला, तर तेल पुरवठ्यात मोठी अडचण निर्माण होऊन भारतासारख्या आयातदार देशांना त्याचा गंभीर फटका बसेल.

जागतिक घडामोडींमुळे भारतीय शेअर बाजारातही नकारात्मक कल दिसून येत आहे. गुंतवणूकदार सावध झाले असून, सोन्याला सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून मागणी वाढल्याने त्याच्या किमतीतही वाढ झाली आहे. डॉलरच्या तुलनेत रुपया कमकुवत झाल्यामुळे आयात खर्च आणखी वाढू शकतो. क्रूड तेल कंपन्या आणि ऑटोमोबाईल क्षेत्रावर याचा परिणाम दिसत आहे, तर संरक्षण क्षेत्रातील शेअर्स लक्ष वेधून घेत आहेत.
विश्लेषकांच्या मते, हा संघर्ष जर दीर्घकाळ चालला, तर भारतात केवळ इंधनाचे दरच नव्हे, तर खाद्यपदार्थ, वाहतूक खर्च आणि एकूणच महागाई वाढण्याची शक्यता आहे. केंद्र सरकारने सध्या दरवाढ टाळण्यासाठी प्रयत्न केले असले तरी, इंधन कंपन्यांवरील दबाव वाढत आहे. त्यामुळे, इस्रायल-इराणमधील हा संघर्ष भारतासाठी केवळ मुद्दा न राहता, थेट आर्थिक स्थिरतेसाठी एक मोठा धोका बनू शकतो.






