डॉ. अशोक बालगुडे

मुंबई: दुसऱ्याच्या पुस्तकातील मजकुराचा निषेध करण्यासाठी हातात घेतलेले पान स्वतःच्याच पक्षाच्या संस्थापकाच्या छायाचित्रावर फिरले आणि राजकीय आंदोलनाची पुरती कोंडी झाली! शिवसेनेच्या प्रवक्त्या शायना एनसी यांनी सोनिया गांधी यांच्या ‘Belonging : A Journey of Love’ या पुस्तकातील कथित आक्षेपार्ह मजकुराच्या निषेधादरम्यान शिवसेनाप्रमुख दिवंगत बाळासाहेब ठाकरे यांचे छायाचित्र अनवधानाने फाडले. या प्रकारावरून राजकीय वादंग निर्माण झाल्यानंतर शायना यांनी दिलगिरी व्यक्त केली. आपण मणिशंकर अय्यर यांचा फोटो फाडत होतो, बाळासाहेबांचा नव्हे, असा त्यांचा खुलासा आहे.
निषेधाच्या भरात घडली चूक

सोनिया गांधी यांच्या पुस्तकात स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांच्याविषयी आक्षेपार्ह उल्लेख असल्याचा आरोप करत शिंदे गटाच्या शिवसेनेने मुंबईत पत्रकार परिषद घेतली. या वेळी पक्षाच्या नेत्यांनी पुस्तकाची पाने फाडून निषेध नोंदविला. त्यासाठी २००४ मधील बाळासाहेब ठाकरे यांनी मणिशंकर अय्यर यांच्या प्रतिकात्मक पुतळ्याला चपलेने मारतानाचे छायाचित्रही आणण्यात आले होते. मात्र, निषेध व्यक्त करताना शायना यांच्या हातून त्याच छायाचित्राचा काही भाग फाडला गेला. सहकारी संजय निरुपम यांनी चूक लक्षात आणून दिल्यानंतर त्यांनी दिलगिरी व्यक्त केली.
खुलासा, माफीनामा अन् कायदेशीर कारवाईचा इशारा
या घटनेनंतर शायना यांनी बाळासाहेबांच्या प्रतिमेचा अवमान करण्याचा कोणताही हेतू नसल्याचे स्पष्ट केले. आपण मणिशंकर अय्यर यांचाच फोटो फाडला असून, या घटनेचा विपर्यास करून बदनामी करणाऱ्यांविरोधात कायदेशीर कारवाई करू, असा इशाराही त्यांनी दिला. बाळासाहेबांचा अवमान केल्याचे दाखवून द्यावे, असे आव्हानही त्यांनी विरोधकांना दिले.
शिंदेंची पाठराखण; विरोधकांचा हल्लाबोल
मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी शायना यांची पाठराखण केली. बाळासाहेब आमच्यासाठी दैवत आहेत. त्यांचा अपमान आम्ही कधीही सहन करणार नाही. फाडण्यात आलेला भाग मणिशंकर अय्यर यांचा होता, असे शिंदे यांनी स्पष्ट केले. दुसरीकडे, शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) आणि काँग्रेसच्या नेत्यांनी या प्रकारावरून शिंदे गटाला लक्ष्य केले. मुंबई महापालिकेच्या सभेतही या घटनेचे पडसाद उमटले. विरोधी सदस्यांनी निषेध नोंदवत सभात्याग केला.
पुस्तकातील मजकुराचा निषेध करताना छायाचित्राचा झालेला गोंधळ आता राजकीय प्रतिष्ठेचा विषय बनला आहे. दुसऱ्याचा अवमान झाला की निषेधासाठी पाने फाडायची; पण स्वतःच्याच नेत्याचे छायाचित्र फाटले तर खुलासा करायचा, या राजकीय विरोधाभासाची चर्चा आता रंगू लागली आहे.







