पुणे: श्रावण महिन्यातील प्रत्येक मंगळवार हा नवविवाहित स्त्रियांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो, कारण आजच्या दिवशी मंगळागौरीचे व्रत केले जाते. आज, मंगळवार, 29 जुलै 2025 रोजी महाराष्ट्रात घरोघरी मंगळागौरीच्या पूजेचा उत्साह दिसून येत आहे. पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि अखंड सौभाग्यासाठी हे व्रत केले जाते.
मंगळागौरीचे महत्त्व:
मंगळागौर म्हणजे पार्वती देवीचेच एक रूप असते. लग्नानंतर पहिली 5 वर्षे नवविवाहित स्त्रिया हे व्रत करतात, अशी परंपरा आहे. असे मानले जाते की, या व्रतामुळे वैवाहिक जीवनात सुख, समृद्धी येते आणि पती-पत्नीमधील नाते अधिक घट्ट होते. पौराणिक कथेनुसार, या व्रतामुळे पतीला अकाली मृत्यूपासून वाचवता येते, त्यामुळे सौभाग्यवती स्त्रियांसाठी हे व्रत खूप महत्त्वाचे ठरते.
अशी होते मंगळागौरीची पूजा:
सकाळी लवकर उठून स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान केली जातात. त्यानंतर, एका पाटावर लाल वस्त्र अंथरून त्यावर मंगळागौरीची (पार्वती देवीची) मूर्ती किंवा अन्नपूर्णेची मूर्ती स्थापित केली जाते. मूर्ती शेजारी गणपती आणि महादेवाची पिंडही ठेवली जाते.
गणपती पूजनाने सुरुवात करून, कलशपूजन आणि दिपपूजन केले जाते. त्यानंतर, मंगळागौरी आणि महादेवाची विधीपूर्वक पूजा केली जाते. यात सोळा प्रकारची पत्री, फुले, हळद, कुंकू, अक्षता, चंदन, सिंदूर, मेंदी, बांगड्या अशा अनेक वस्तू देवीला अर्पण केल्या जातात. देवीला विविध पक्वान्नांचा नैवेद्य दाखवला जातो.
पूजेनंतर मंगळागौरीची कहाणी ऐकली जाते आणि उपस्थित सुवासिनींना हळदीकुंकू लावून ओटी भरली जाते. या व्रताचे एक खास वैशिष्ट्य म्हणजे, महिला पारंपरिक खेळ खेळतात. यात फुगडी, झिम्मा, आगोटा-पागोटा यांसारखे खेळ खेळून आनंद साजरा केला जातो. दुसऱ्या दिवशी सकाळी देवीची आरती करून विसर्जन केले जाते. मंगळागौर हे व्रत केवळ धार्मिक विधी नसून, महिलांना एकत्र येऊन आनंद साजरा करण्याची आणि संस्कृती जपण्याची एक सुंदर संधी असते.
