सागर जगदाळे
पुणे : महाराष्ट्रात गुटखा आणि प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थांच्या विक्रीवर बंदी असतानाही भिगवण शहरासह परिसरात गुटख्याची कथितपणे खुलेआम विक्री सुरू असल्याचा आरोप नागरिकांकडून केला जात आहे. छोट्या-मोठ्या पानटपऱ्या, महामार्गालगतच्या हातगाड्या, पेट्रोल पंप परिसरातील काही दुकाने तसेच काही किराणा दुकानांमध्ये प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थ उपलब्ध होत असल्याची चर्चा परिसरात आहे.
विशेष म्हणजे, काही ठिकाणी ग्राहकांना सहज उपलब्ध होतील अशा पद्धतीने गुटखा आणि पानमसाल्याची विक्री होत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे. बंदी असलेल्या पदार्थांची विक्री जर प्रत्यक्षात होत असेल, तर संबंधित यंत्रणांचे याकडे लक्ष आहे का? आणि अशी विक्री रोखण्यासाठी नेमकी कोणती कारवाई केली जात आहे? असा सवाल आता नागरिकांकडून उपस्थित केला जात आहे.
मुंढेंच्या धडक कारवाईची पुन्हा आठवण!
काही दिवसांपूर्वी महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त म्हणून तुकाराम मुंढे यांनी प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थांविरोधात घेतलेल्या कठोर भूमिकेची आणि कारवाईची चर्चा झाली होती. त्यांच्या धडक कारवाईमुळे संबंधित विक्रेत्यांमध्ये प्रशासनाचा धाक निर्माण झाल्याचे चित्र त्यावेळी पाहायला मिळाले होते.
मात्र आता भिगवण परिसरात पुन्हा गुटखा सहज उपलब्ध होत असल्याच्या तक्रारी समोर येत असल्याने “कारवाईचा धाक कमी झाला आहे का?” असा प्रश्न नागरिकांकडून उपस्थित केला जात आहे.
चारचाकी वाहनांतून पुरवठा होत असल्याची चर्चा
भिगवण-मदनवाडी परिसरात काही व्यक्तींकडून चारचाकी वाहनांच्या माध्यमातून विविध छोट्या दुकानदारांना गुटखा व इतर प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थांचा कथित पुरवठा केला जात असल्याची चर्चा स्थानिकांमध्ये आहे.
मात्र या चर्चेला अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही. त्यामुळे गुटख्याचा पुरवठा नेमका कुठून होतो, हा माल भिगवण परिसरात कोणाच्या माध्यमातून पोहोचतो आणि यामागे स्थानिक पातळीवर कोणते नेटवर्क कार्यरत आहे, याचा तपास होणे गरजेचे आहे, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
चढ्या दराने विक्री; नफ्यासाठी नियम धाब्यावर?
प्रतिबंधित पदार्थांची मागणी आणि त्यांची कथितपणे चढ्या दराने होणारी विक्री यामुळे काही विक्रेत्यांना मोठा आर्थिक फायदा होत असल्याचा दावा स्थानिकांकडून केला जात आहे.
त्यामुळे केवळ किरकोळ विक्री करणाऱ्या टपरीचालकांवर कारवाई न करता या विक्रीला माल पुरवणाऱ्या कथित पुरवठा साखळीपर्यंत प्रशासनाने पोहोचावे, अशी अपेक्षा नागरिक व्यक्त करत आहेत.
कारण एखाद्या दुकानात प्रतिबंधित पदार्थ आढळल्यानंतर त्यावर कारवाई करणे ही एक बाजू झाली; मात्र तो माल त्या दुकानापर्यंत पोहोचतो कुठून, याचा शोध घेतल्याशिवाय मूळ प्रश्न सुटणार नाही, असे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
“बंदी कागदावर की प्रत्यक्षात?”
गुटखा विक्रीवर बंदी असताना तो जर सहज उपलब्ध होत असेल, तर बंदीची अंमलबजावणी नेमकी कुठे कमी पडतेय? हा प्रश्न आता ऐरणीवर आला आहे.
भिगवण परिसरात अन्न व औषध प्रशासनाने अचानक तपासणी मोहीम राबवावी, प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थांची विक्री करणाऱ्या ठिकाणांची तपासणी करावी आणि नियमभंग आढळल्यास संबंधितांवर नियमानुसार कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
त्याचबरोबर स्थानिक पोलिस प्रशासनानेही या प्रकरणाची गांभीर्याने दखल घेऊन गुटखा विक्री आणि पुरवठ्याच्या कथित साखळीची चौकशी करावी, अशी मागणी होत आहे.
आता चौकशी झालीच पाहिजे!
भिगवण परिसरात गुटखा विक्री सुरू असल्याच्या तक्रारी जर तथ्यहीन असतील तर प्रशासनाने त्या स्पष्ट कराव्यात; आणि तक्रारींमध्ये तथ्य असेल तर केवळ किरकोळ विक्रेत्यांवर कारवाई न करता या अवैध विक्रीचा पुरवठा नेमका कुठून होतो, कोणाच्या माध्यमातून होतो आणि यामागे कोणते स्थानिक नेटवर्क कार्यरत आहे, याचा शोध घेणे गरजेचे आहे.
त्यामुळे अन्न व औषध प्रशासनासह स्थानिक पोलिस प्रशासनाने भिगवण परिसरातील गुटखा विक्री करणाऱ्या कथित स्थानिक नेटवर्कची सखोल चौकशी करावी आणि नियमभंग आढळल्यास संबंधितांवर कायद्यानुसार कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
प्रश्न केवळ एका टपरीवर गुटखा मिळतोय की नाही, एवढाच नाही… प्रश्न आहे — बंदी असतानाही हा गुटखा भिगवणपर्यंत पोहोचतोय तरी कुठून? आता या प्रश्नाचे उत्तर शोधण्याची वेळ आली आहे!
