डॉ. अशोक बालगुडे
पुणे : अडीच ग्रॅमचे सोन्याचे मंगळसूत्र निर्माल्यासोबत चुकून कचरापेटीत गेले. समोर फुलांचा, पानांचा, हारांचा मोठा ढीग आणि त्यात अंधार. मंगळसूत्र कुठे गेले, याचा थांगपत्ताही नव्हता. मात्र, त्या अंधारात एका कचरावेचकाने बॅटरीच्या क्षीण प्रकाशात सुरू केलेला शोध अखेर माणुसकीचा उजेड ठरला.
पाषाणमधील वाकेश्वर घाट येथे गौरी-गणपतीच्या निर्माल्य संकलनादरम्यान ही घटना घडली. एका नागरिकाने गौराईला घातलेले मंगळसूत्र चुकून निर्माल्यासोबत कंटेनरमध्ये गेले. सुमारे 20 ते 25 मिनिटांनी ही बाब लक्षात आल्यानंतर संबंधित नागरिकाने संकलन केंद्राशी संपर्क साधला. तोपर्यंत कंटेनरमध्ये मोठ्या प्रमाणावर निर्माल्य जमा झाले होते. ही परिस्थिती पाहून अरविंद निवृत्ती शिंदे यांनी हार, फुले आणि पाने बाजूला करीत कंटेनरमध्ये उतरून शोध सुरू केला.
अंधार, वाढता निर्माल्याचा ढीग आणि मंगळसूत्र नेमके कुठे पडले याचा अंदाज नसतानाही त्यांनी प्रयत्न सोडला नाही. बराच वेळ शोध घेतल्यानंतर अखेर त्यांच्या नजरेस मंगळसूत्र पडले. त्यांनी ते काळजीपूर्वक बाहेर काढून संबंधित नागरिकाच्या स्वाधीन केले. मंगळसूत्र मिळाल्यानंतर नागरिकाच्या चेहऱ्यावर समाधान उमटले; मात्र या घटनेने त्याहून मोठे काही मिळवून दिले—विश्वास.
“नागरिक आमच्यावर विश्वास ठेवून निर्माल्य देतात; तो विश्वास जपणे ही आमची जबाबदारी आहे,” अशी भावना शिंदे यांनी व्यक्त केली.
आज सोन्याची किंमत बाजार ठरवतो; पण प्रामाणिकपणाची किंमत बाजारात ठरत नाही. अडीच ग्रॅम सोन्यासाठी घेतलेली ही धडपड केवळ हरवलेली वस्तू शोधण्याची नव्हती; ती एका अनोळखी नागरिकाचा विश्वास जपण्याची होती. निर्माल्याच्या ढिगाऱ्यात हरवलेले मंगळसूत्र सापडले; पण त्याहून मौल्यवान माणुसकीचा दागिना त्या दिवशी पुन्हा उजळला. अडीच ग्रॅम सोने हातात आले पण प्रामाणिकपणाचे मोल समाजाच्या मनात कोरले गेले.
