पुणे: जेवण झाल्यानंतर अनेकांना अचानक झोप येते. डोळे जड होणे, आळस येणे, काम करण्याची इच्छा न होणे किंवा काही वेळ झोपावेसे वाटणे, असा अनुभव अनेकांना येतो. विशेषतः दुपारचे जेवण केल्यानंतर ही समस्या जास्त जाणवते. मात्र, प्रत्येक वेळी यामागे एखादा आजार असेलच असे नाही.
जेवणानंतर झोप का येते?
आपण जेवण केल्यानंतर शरीर अन्न पचवण्याच्या कामात व्यस्त होते. अन्नातील पोषक घटक शरीरात शोषले जातात आणि रक्तातील साखर व इन्सुलिनच्या पातळीत बदल होतात. या बदलांमुळे काही लोकांना काही काळ थकवा किंवा झोप जाणवू शकते.
याशिवाय जास्त प्रमाणात जेवण करणे हेही झोप येण्याचे एक महत्त्वाचे कारण आहे. पोटभर किंवा नेहमीपेक्षा जास्त जेवण केल्यास शरीराला पचनासाठी अधिक मेहनत घ्यावी लागते. त्यामुळे जेवल्यानंतर सुस्ती जाणवू शकते.
कोणत्या पदार्थांमुळे जास्त आळस येऊ शकतो?
जास्त साखर, मैदा किंवा रिफाइंड कार्बोहायड्रेट असलेले पदार्थ मोठ्या प्रमाणात खाल्ल्यास जेवणानंतर थकवा जाणवू शकतो. गोड पदार्थ, मिठाई, सॉफ्ट ड्रिंक्स आणि खूप तेलकट किंवा जड पदार्थांचे सेवन केल्यानंतरही काही लोकांना जास्त झोप येते.
रात्रीची झोपही कारणीभूत
रात्री पुरेशी झोप झाली नसेल तर दिवसभर थकवा जाणवतो. अशावेळी जेवण केल्यानंतर येणारी नैसर्गिक सुस्ती आणखी वाढू शकते. त्यामुळे रोजच्या जीवनात पुरेशी आणि नियमित झोप घेणे महत्त्वाचे आहे.
झोप कमी करण्यासाठी काय करावे?
जेवताना एकदम खूप खाण्याऐवजी योग्य प्रमाणात जेवावे. आहारात भाज्या, डाळी, कडधान्ये, प्रथिने आणि फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करावा. जेवणानंतर लगेच झोपण्याऐवजी 10 ते 15 मिनिटे हलके चालणे उपयोगी ठरू शकते.
मात्र, दररोज जेवल्यानंतर खूप जास्त झोप येत असेल, दिवसभर सतत थकवा जाणवत असेल किंवा त्यासोबत चक्कर, घाम, थरथर, जास्त तहान किंवा वारंवार लघवी होणे अशी लक्षणे दिसत असतील, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.
