पुणे: आजच्या धकाधकीच्या जीवनशैलीत हृदयविकार आणि कोलेस्ट्रॉलच्या समस्या घरोघरी पाहायला मिळतात. चविष्ट जेवणाची आवड आणि तेलाचा अतिवापर, ही या आजारांची मुख्य कारणे आहेत. अनेकदा आपण नकळत गरजेपेक्षा जास्त तेलाचा वापर करतो, जे थेट आपल्या हृदयावर ताण निर्माण करते. पण नक्की किती तेल खाणे आरोग्यासाठी सुरक्षित आहे, हे जाणून घेणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.
एका व्यक्तीला दिवसाला किती तेल आवश्यक? ‘
मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, एका सुदृढ व्यक्तीला दिवसाला साधारणपणे ३ ते ४ चमचे (१५ ते २० मिली) तेलाची किंवा तुपाची गरज असते. या हिशोबाने विचार केला तर, एका व्यक्तीला महिन्याला साधारण ५०० मिली म्हणजेच अर्धा लिटर तेल पुरेसे होते. यालाच आरोग्य तज्ज्ञ ‘हाफ लिटर रूल’ असेही म्हणतात.
जर तुमच्या घरात ४ व्यक्ती असतील, तर तुमच्या स्वयंपाकघरात महिन्याला जास्तीत जास्त २ ते २.५ लिटर तेल वापरले जाणे अपेक्षित आहे. जर तुमच्या घरातील वापर यापेक्षा जास्त असेल, तर तुम्ही धोक्याची पातळी ओलांडत आहात, हे समजून घ्यावे.
आहारतज्ज्ञांच्या मते, अति तेलकट आहारामुळे लठ्ठपणा, मधुमेह, फॅटी लिव्हर आणि हृदयविकारांचा धोका वाढतो. तेलामध्ये कॅलरीजचे प्रमाण जास्त असल्याने वजन वेगाने वाढते, ज्यामुळे धमन्यांमध्ये चरबी जमा होऊन ब्लॉकेजची शक्यता निर्माण होते.
तेलाचा वापर कमी करण्याचे स्मार्ट उपाय:
१. चमच्याचा वापर करा: थेट बाटलीतून तेल न टाकता नेहमी चमच्याचा वापर करा. यामुळे तुम्हाला नक्की किती तेल वापरले जात आहे, याचा अचूक अंदाज येईल.
२. स्वयंपाकाच्या पद्धती बदलाव: डीप फ्राय (तळलेले) पदार्थ खाण्याऐवजी वाफवलेले (Steam), उकडलेले किंवा ग्रिल केलेले पदार्थ खाण्यावर भर द्या.
३. नॉन-स्टिक भांडी: नॉन-स्टिक भांड्यांचा वापर केल्याने तेलाची गरज कमी होते.
४. नैसर्गिक फॅट्स: शेंगदाणे, बदाम किंवा अक्रोड यांसारख्या पदार्थांमधूनही शरीराला नैसर्गिक तेल मिळते. त्यामुळे आहारात या नट्सचा समावेश करा.
कोणत्याही व्यक्तीने तेलाचा वापर पूर्णपणे बंद करू नये, कारण शरीराला काही प्रमाणात ‘हेल्दी फॅट्स’ची आवश्यकता असते. मात्र, ते मर्यादित स्वरूपात वापरणे हीच निरोगी आयुष्याची गुरुकिल्ली आहे.
