पुणे: सध्याच्या डिजिटल युगात वर्क फ्रॉम होम असो वा ऑफिसचे काम, आपला बहुतांश वेळ लॅपटॉप किंवा मोबाईलच्या स्क्रीनसमोर जातो. मात्र, तासनतास स्क्रीनकडे एकटक पाहिल्यामुळे डोळ्यांच्या गंभीर समस्या निर्माण होत आहेत. यामध्ये ‘डिजिटल आय स्ट्रेन’ आणि काही अंशी ‘लेझी आयसारखी लक्षणे तरुणांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर दिसून येत आहेत.
जेव्हा आपण सतत स्क्रीनकडे पाहतो, तेव्हा आपल्या डोळ्यांच्या बाहुल्यांची हालचाल मर्यादित होते. स्क्रीनवरील प्रकाश आणि सततचे लक्ष यामुळे आपण पापण्या लवण्याचे प्रमाण कमी होते. साधारणपणे माणूस मिनिटाला 15 ते 20 वेळा पापण्या लवतो, पण स्क्रीनसमोर हे प्रमाण 5 ते 7 वेळाच राहते. यामुळे डोळे कोरडे पडतात आणि दृष्टी धूसर होऊ लागते.
‘लेझी आय’च्या स्थितीत मेंदू एका डोळ्याकडून मिळणाऱ्या सिग्नलकडे दुर्लक्ष करू लागतो, ज्यामुळे एका डोळ्याची दृष्टी दुसऱ्यापेक्षा कमकुवत होते. लॅपटॉपच्या अतिवापरामुळे डोळ्यांच्या स्नायूंवर प्रचंड ताण येतो, ज्याला वैद्यकीय भाषेत ‘कॉम्प्युटर व्हिजन सिंड्रोम’ असेही म्हणतात.
ही लक्षणे दिसल्यास व्हा सावध:
-
डोळ्यांत जळजळ होणे किंवा सतत पाणी येणे.
-
दृष्टी धूसर होणे किंवा एकाच वस्तू दोन दिसणे.
-
डोकेदुखी आणि मानेचे स्नायू दुखणे.
-
डोळ्यांत कोरडेपणा जाणवणे.
वाचकांसाठी काही खास टिप्स:
-
डिस्प्ले सेटिंग: लॅपटॉपचा ब्राइटनेस आजूबाजूच्या प्रकाशासारखाच ठेवा. खूप जास्त किंवा खूप कमी प्रकाश डोळ्यांना त्रासदायक ठरतो.
-
ब्लू लाइट फिल्टर: शक्य असल्यास ‘Anti-glare’ चष्मा वापरा किंवा लॅपटॉपमध्ये ‘Night Mode’ किंवा ‘Blue Light Filter’ सुरू ठेवा.
-
डोळ्यांचे व्यायाम: कामाच्या दरम्यान डोळ्यांची बुबुळे गोलाकार फिरवणे किंवा वारंवार पापण्या लवणे यांसारखे सोपे व्यायाम करा.
-
पाणी पिणे: शरीरात पाण्याचे प्रमाण योग्य असेल तर डोळ्यांतील ओलावा टिकून राहण्यास मदत होते.
जर तुम्हाला सतत डोकेदुखी किंवा दृष्टी कमी झाल्यासारखे वाटत असेल, तर घरगुती उपाय करण्याऐवजी तातडीने नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
