पुणे: गेल्या काही दिवसांपासून देशभरातील अनेक मोबाईल वापरकर्त्यांना अचानक इमर्जन्सी अलर्ट मेसेज आणि सायरनचा अनुभव येत होता. आता या संदर्भात महत्त्वाची माहिती समोर आली असून केंद्र सरकारने ‘सेल ब्रॉडकास्ट अलर्ट सिस्टिम’ ही सेवा पुढील आदेश येईपर्यंत तात्पुरती स्थगित केली आहे.
माहितीनुसार, देशभरात या प्रणालीची चाचणी यशस्वीपणे पूर्ण झाल्यानंतर 12 जून 2026 पासून ही सेवा थांबविण्यात आली आहे. हरियाणा आणि उत्तर प्रदेशमधील आपत्ती व्यवस्थापन विभागांनी चाचणी म्हणून मध्यरात्रीच्या सुमारास आपत्तीविषयक अलर्ट संदेश प्रसारित केला होता. मात्र, काही तांत्रिक कारणांमुळे हा संदेश अपेक्षित पद्धतीने न जाता काही महत्त्वाच्या व्यक्तींच्या मोबाईलवरही पोहोचल्याचे समोर आले. त्यानंतर राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने या सेवेला तात्पुरती स्थगिती देण्याचा निर्णय घेतला.
सेल ब्रॉडकास्ट तंत्रज्ञान ही एक आधुनिक आपत्ती सूचना प्रणाली आहे. सामान्य एसएमएसप्रमाणे ती कार्य करत नाही. या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने एखाद्या विशिष्ट परिसरातील सर्व मोबाईल वापरकर्त्यांना एकाच वेळी महत्त्वाचे संदेश पाठवता येतात. यासाठी कोणत्याही व्यक्तीचा मोबाईल क्रमांक आवश्यक नसतो.
या प्रणालीचे विशेष वैशिष्ट्य म्हणजे ती मोबाईल सायलेंट मोडमध्ये असला किंवा काही परिस्थितीत नेटवर्कवर ताण असला तरीही प्रभावीपणे काम करू शकते. पूर, भूकंप, चक्रीवादळ किंवा इतर नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी नागरिकांना तात्काळ सतर्क करण्यासाठी ही प्रणाली उपयुक्त मानली जाते.
सामान्य एसएमएस सेवा मोठ्या प्रमाणात संदेश पाठवताना विलंब निर्माण करू शकते. मात्र सेल ब्रॉडकास्ट तंत्रज्ञानाद्वारे संदेश काही सेकंदांत लाखो मोबाईलवर पोहोचतो. त्यामुळे आपत्कालीन परिस्थितीत नागरिकांना वेळेत सूचना देणे शक्य होते.
सध्या ही सेवा तात्पुरती बंद करण्यात आली असली तरी तांत्रिक सुधारणा पूर्ण झाल्यानंतर ती पुन्हा सुरू होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे.
