पुणे: ॲल्युमिनियम (Aluminum Utensils) धातूची भांडी किंमतीने स्वस्त आणि वजनाने हलकी असल्यामुळे त्यांचा वापर स्वयंपाकघरात मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. मात्र, आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, ॲल्युमिनियम हे एक ‘रिॲक्टिव्ह मेटल’ आहे. त्यामुळे, जेव्हा आम्लधर्मीय पदार्थ या भांड्यात शिजवले जातात, तेव्हा भांडे अन्नासोबत रासायनिक प्रक्रिया करते. या प्रक्रियेत ॲल्युमिनियमचे अतिसूक्ष्म कण अन्नात मिसळतात.
ॲल्युमिनियमचे हे कण अन्नातून शरीरात गेल्याने गंभीर आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. शरीरात जास्त प्रमाणात ॲल्युमिनियम जमा झाल्यास ते विशेषतः मेंदू आणि हाडांसाठी हानिकारक ठरते. यामुळे शरीराची पचनक्रिया बिघडण्याची शक्यता असते. दीर्घकाळ या भांड्यांचा वापर केल्यास न्यूरोलॉजिकल (मेंदू संबंधित) समस्या वाढू शकतात. तसेच, ॲल्युमिनियमच्या भांड्यात अन्न जास्त वेळ शिजवल्यास, त्यातील महत्त्वाची पोषक तत्वे नष्ट होण्याची शक्यताही अधिक असते.
स्वयंपाकासाठी कोणते भांडे आहे सर्वाधिक सुरक्षित?
ॲल्युमिनियमच्या धोक्यापासून वाचण्यासाठी स्वयंपाकात योग्य भांड्यांचा वापर करणे आवश्यक आहे. आरोग्य तज्ज्ञ स्टेनलेस स्टीलची भांडी सर्वात सुरक्षित आणि आरोग्यदायी मानतात. याव्यतिरिक्त, लोखंडाची भांडी वापरल्यास अन्नात आयर्न (लोह) मिसळते, जे शरीरासाठी फायदेशीर असते. मातीची भांडी देखील नैसर्गिक आणि पोषक तत्वे टिकवणारी मानली जातात.
