पुणे: 1 एप्रिल 2026 पासून लागू झालेल्या नव्या कामगार नियमांमुळे (New Labour Law) नोकरी सोडणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी मोठा दिलासा मिळाला आहे. आता नोकरी सोडल्यानंतर (Labour Law New Rules) किंवा कामावरून कमी केल्यानंतर कर्मचाऱ्यांचे ‘फुल अँड फायनल सेटलमेंट’ अवघ्या 2 दिवसांत करणे कंपन्यांसाठी बंधनकारक करण्यात आले आहे. याआधी ही प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी साधारण 30 ते 45 दिवस, तर काही ठिकाणी 90 दिवसांपर्यंतही वेळ लागत होता. (Latest Marathi News)
हा बदल वेतन संहिता 2019 अंतर्गत लागू करण्यात आला असून, कामगारांच्या हक्कांच्या दृष्टीने तो महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. अनेक वेळा कर्मचारी नोकरी सोडल्यानंतरही त्यांचे पैसे अडकून राहत होते, ज्यामुळे आर्थिक अडचणी निर्माण होत होत्या. नव्या नियमामुळे हा विलंब टाळण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
‘फुल अँड फायनल सेटलमेंट’ म्हणजे कर्मचाऱ्याने कंपनी सोडल्यानंतर त्याला देय असलेल्या सर्व रकमेचा अंतिम हिशोब. यामध्ये शेवटचा पगार, न वापरलेल्या रजा, बोनस, प्रोत्साहन रक्कम आणि इतर भत्ते यांचा समावेश होतो. आता ही संपूर्ण रक्कम दोन दिवसांच्या आत कर्मचाऱ्याच्या खात्यात जमा करणे आवश्यक असेल.
तसेच ग्रॅच्युटीबाबतही स्पष्टता देण्यात आली आहे. एका वर्षापेक्षा जास्त काळ सेवा दिलेल्या कर्मचाऱ्यांना ग्रॅच्युटी देण्याची प्रक्रिया 30 दिवसांच्या आत पूर्ण करणे बंधनकारक असेल. यामुळे दीर्घकाळ काम केलेल्या कर्मचाऱ्यांनाही वेळेत लाभ मिळणार आहे.
या नियमामुळे कंपन्यांवर आर्थिक व्यवहार अधिक शिस्तबद्ध ठेवण्याचा दबाव येणार आहे. त्याचबरोबर कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या हक्काचे पैसे वेळेत मिळणार असल्याने कामगार-नियोक्ता संबंध अधिक पारदर्शक आणि विश्वासार्ह होण्याची अपेक्षा आहे.
एकूणच, रोजगाराच्या अस्थिरतेच्या काळात हा निर्णय कर्मचाऱ्यांसाठी संरक्षणात्मक पाऊल मानला जात असून, खासगी क्षेत्रात काम करणाऱ्यांना याचा थेट फायदा होणार आहे.
