नवी दिल्ली: देशातील सराफा बाजारात सोने आणि चांदीच्या किमतींमध्ये घसरण सुरूच आहे. मागील काही दिवसांपासून दोन्ही मौल्यवान धातूंचे दर खाली येत असल्याने ग्राहक आणि गुंतवणूकदारांचे लक्ष बाजारातील घडामोडींकडे लागले आहे. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदरांबाबत मिळणारे संकेत, डॉलरमधील चढ-उतार आणि कच्च्या तेलाच्या किमती यांचा सोन्याच्या बाजारावर परिणाम होत आहे.

17 नोव्हेंबर रोजी सकाळच्या सत्रात राजधानी दिल्लीमध्ये 24 कॅरेट सोन्याचा भाव 1,36,940 रुपये प्रति 10 ग्रॅम इतका नोंदवण्यात आला. तर 22 कॅरेट सोन्याची किंमत 1,25,540 रुपये आहे. यापूर्वी दिल्लीच्या सराफा बाजारात 99.9 टक्के शुद्धतेच्या सोन्याच्या दरात 900 रुपयांची घसरण झाली होती. आंतरराष्ट्रीय बाजारातही सोन्याची स्थिती कमकुवत असून, स्पॉट गोल्डचा भाव 3,856.52 डॉलर प्रति औंसवर पोहोचला आहे. गेल्या आठवड्यात जागतिक बाजारात सोन्याच्या किमतीत 4.5 टक्क्यांची घट नोंदवण्यात आली.
मुंबई आणि कोलकाता येथे 24 कॅरेट सोन्याचा दर 1,36,790 रुपये, तर 22 कॅरेटचा भाव 1,25,390 रुपये प्रति 10 ग्रॅम आहे. पुणे, चेन्नई आणि बेंगळुरूमध्येही याच दराने सोने विकले जात आहे.

अमेरिकेत डिसेंबर महिन्यात व्याजदर वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. असा निर्णय झाल्यास सोन्याच्या किमतींवर आणखी दबाव येऊ शकतो. दरम्यान, 2027 च्या अखेरीस सोने 6,200 डॉलर आणि चांदी 180 डॉलर प्रति औंसपर्यंत जाण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे.
सोन्याबरोबरच चांदीच्या दरातही घसरण झाली आहे. 17 नोव्हेंबरच्या सकाळी चांदीचा भाव 1,89,900 रुपये प्रति किलोवर आला. एका दिवसात दिल्ली सराफा बाजारात चांदी 5,000 रुपयांनी स्वस्त झाली. विशेष म्हणजे, जानेवारीमध्ये चांदीने 4 लाख रुपये प्रति किलोचा विक्रमी टप्पा गाठला होता. सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात चांदीचा भाव 47.05 डॉलर प्रति औंस आहे.
सोन्याच्या दरातील घसरणीमागे अनेक जागतिक घडामोडी कारणीभूत ठरत आहेत. यामध्ये अमेरिकन डॉलरची वाढती ताकद हा महत्त्वाचा घटक आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याची खरेदी-विक्री प्रामुख्याने डॉलरमध्ये होते. त्यामुळे डॉलर मजबूत झाल्यास इतर देशांतील गुंतवणूकदारांना सोने खरेदी करणे महाग पडते. परिणामी सोन्याची मागणी कमी होऊन किमतींवर दबाव निर्माण होतो.
याशिवाय अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर वाढवले जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. सोन्यात गुंतवणूक केल्यास बँकेतील ठेवी किंवा सरकारी रोख्यांप्रमाणे नियमित व्याज मिळत नाही. त्यामुळे व्याजदर वाढल्यास गुंतवणूकदार अधिक परतावा मिळणाऱ्या पर्यायांकडे वळू शकतात. याचाही परिणाम सोन्याच्या मागणीवर होत आहे.
अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्षामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे जगभरात महागाई वाढू शकते. सामान्यतः महागाईच्या काळात सोन्याची मागणी वाढते. मात्र, महागाई नियंत्रणात आणण्यासाठी व्याजदर वाढवले जाण्याची शक्यता असल्याने सोन्याच्या बाजारावर दबाव निर्माण झाला आहे.







