U.S.-Iran Ceasefire : गेल्या सव्वा महिन्यापासून आखाती देशांमध्ये अमेरिका आणि इस्रायलने इराणविरोधात पुकारलेले भीषण युद्ध अखेर थांबले आहे. काही तासांपूर्वीच इराणला पूर्णपणे नष्ट करण्याचा इशारा देणारे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि त्यांना चोख प्रत्युत्तर देणारा इराण यांच्यात युद्धविरामावर एकमत झाले आहे. दोन्ही पक्ष पुढील 2 आठवड्यांसाठी युद्ध थांबवण्यास तयार झाले असून इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांनी पाकिस्तानच्या माध्यमातून आलेला हा प्रस्ताव स्वीकारला आहे. या युद्धविरामाचे श्रेय पाकिस्तान घेत असला तरी, यामध्ये चीनने अत्यंत महत्त्वाची आणि निर्णायक भूमिका बजावल्याचे आता समोर येत आहे.
न्यूयॉर्क टाइम्सने दिलेल्या वृत्तानुसार, अमेरिका आणि इराणमधील हा संघर्ष थांबवण्यासाठी चीनने पडद्याआडून मोठी हालचाल केली आहे. त्यामुळे या प्रकरणात मध्यस्थी केल्याचा पाकिस्तानचा दावा फोल ठरला आहे. यापूर्वी डोनाल्ड ट्रम्प यांनी असा इशारा दिला होता की, जर इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणारी व्यापारी जहाजे रोखली, तर इराणला पूर्णपणे उद्ध्वस्त केले जाईल. या इशाऱ्यामुळे जगात मोठ्या विनाशाची भीती व्यक्त केली जात होती. याच काळात जगातील अनेक देशांनी मुत्सद्देगिरीने हे युद्ध थांबवण्याचे प्रयत्न सुरू केले होते. अमेरिकेतील विरोधी पक्षांनीही ट्रम्प यांच्या आक्रमक भूमिकेला विरोध दर्शवला होता.
मिळालेल्या माहितीनुसार, पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ अनेक दिवसांपासून मध्यस्थीचा प्रयत्न करत होते, परंतु इराण आणि इस्रायल त्यास तयार नव्हते. शेवटी इराणचा मुख्य सहकारी असलेल्या चीनने हस्तक्षेप केल्यानंतर इराण या प्रस्तावावर राजी झाला. इराणने असा दावा केला आहे की अमेरिकेने त्यांच्या अटी मान्य केल्या आहेत, तर इराणच्या राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेनेही या बातमीला दुजोरा दिला आहे. इराणमध्ये हा युद्धविराम त्यांच्या विजयाच्या स्वरूपात साजरा केला जात आहे.
चीनने या युद्धात मध्यस्थी करण्यामागे ठोस आर्थिक कारणे होती. या युद्धामुळे चीनला इराणकडून होणाऱ्या खनिज तेलाच्या पुरवठ्यात मोठे अडथळे येत होते. अमेरिकेने इराणमधील खार्ग बेटावर हल्ला केल्यामुळे चीनमध्ये इंधन टंचाई निर्माण होण्याची शक्यता होती. जेव्हा पाकिस्तानच्या प्रस्तावाकडे इराण गांभीर्याने पाहत नव्हता, तेव्हा चीनने स्वतः पुढाकार घेऊन हा संघर्ष थांबवण्यासाठी सूत्रे हलवली. सध्या या निर्णयामुळे जागतिक स्तरावर मोठा दिलासा मिळाला असून तेल पुरवठा सुरळीत होण्याची आशा निर्माण झाली आहे.
