नवी दिल्ली : राष्ट्रीय महामार्गावरील टोल प्लाझापासून २० किलोमीटरच्या परिसरात राहणाऱ्या नागरिकांसाठी सवलतीच्या स्थानिक वार्षिक पासची सुविधा सुरू होणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. १ नोव्हेंबर २०२६ पासून हे नवे नियम लागू होणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे. या सुविधेचा लाभ पात्र खासगी वाहनमालकांना घेता येणार असून, पासचे शुल्क टोल प्लाझाच्या स्थानानुसार निश्चित करण्यात आले आहे.
टोल प्लाझा नगरपालिका किंवा स्थानिक शहरी क्षेत्राच्या हद्दीबाहेर असल्यास वार्षिक पाससाठी १,५०० रुपये शुल्क भरावे लागेल. तर टोल प्लाझा नगरपालिका किंवा स्थानिक शहरी क्षेत्राच्या हद्दीत असल्यास पाससाठी ३,००० रुपये द्यावे लागतील. हा पास केवळ ज्या टोल प्लाझासाठी जारी केला जाईल, त्याच ठिकाणी वैध असेल.
या सुविधेअंतर्गत पात्र वाहनमालकांना वार्षिक स्थानिक पास घेण्याचा पर्याय उपलब्ध असेल. याशिवाय, यापूर्वी उपलब्ध असलेला मासिक पास घेण्याचाही पर्याय कायम राहणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
ही सवलत केवळ खासगी आणि बिगर व्यावसायिक वाहनांसाठी लागू असेल. कार, जीप आणि व्हॅन यांसारख्या वाहनमालकांना या सुविधेचा लाभ घेता येईल. मात्र, टॅक्सी किंवा पिवळ्या नंबर प्लेटची व्यावसायिक वाहने या योजनेसाठी पात्र नसतील.
स्थानिक पास मिळवण्यासाठी वाहनमालकाचा नोंदणीकृत निवासी पत्ता संबंधित टोल प्लाझापासून २० किलोमीटरच्या परिसरात असणे आवश्यक आहे. वाहनाच्या नोंदणी प्रमाणपत्रावरील (RC) पत्ता आणि आधार कार्डवरील निवासी पत्ता एकसारखा असणे बंधनकारक असेल. तसेच वाहनावर वैध आणि सक्रिय फास्टॅग असणे आवश्यक आहे. हा पास संबंधित वाहनाच्या फास्टॅगशी जोडला जाणार असल्याने तो दुसऱ्या वाहनासाठी हस्तांतरित करता येणार नाही.
बंदिस्त वापरकर्ता शुल्क संकलन प्रणाली असलेल्या राष्ट्रीय महामार्गांवर किंवा द्रुतगती महामार्गांवर या सवलतीच्या स्थानिक पासची सुविधा उपलब्ध नसेल. तसेच वाहनचालकांसाठी सेवा रस्ता किंवा पर्यायी रस्ता उपलब्ध असल्यासही या सुविधेचा लाभ मिळणार नसल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. सरकारकडून दरवर्षी १ एप्रिल रोजी पासच्या शुल्काचा आढावा घेऊन त्यात बदल केला जाऊ शकतो.
स्थानिक टोल पाससाठी राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाच्या राजमार्गयात्रा ॲपच्या माध्यमातून अर्ज करता येईल. त्यासाठी मोबाइलमध्ये ॲप डाउनलोड करून मोबाइल क्रमांकाच्या मदतीने लॉगिन करावे आणि ओटीपीद्वारे पडताळणी पूर्ण करावी.
यानंतर ॲपमधील फास्टॅग किंवा टोल सेवा विभागात जाऊन स्थानिक किंवा वार्षिक पासचा पर्याय निवडावा. यादीतून संबंधित टोल प्लाझा निवडून वाहनाचा नोंदणी क्रमांक भरावा. ॲपमध्ये डिजिलॉकर, वाहन पोर्टल आणि भौगोलिक माहिती प्रणालीचे (GIS) एकत्रीकरण असल्यामुळे पात्रतेसाठी आवश्यक पत्त्याची पडताळणी डिजिटल पद्धतीने केली जाऊ शकते.
पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर ऑनलाइन पेमेंटद्वारे निर्धारित शुल्क भरावे लागेल. त्यानंतर पास सक्रिय होऊन संबंधित वाहनाच्या फास्टॅगशी जोडला जाईल. त्यामुळे पात्र वाहनमालकांना संबंधित टोल प्लाझावरून प्रवास करताना या सुविधेचा लाभ घेता येईल.
