सागर जगदाळे
भिगवण : महाराष्ट्रात गुटखा आणि सुगंधित तंबाखूजन्य पदार्थांच्या उत्पादन, साठवणूक व विक्रीवर बंदी असतानाही भिगवण, मदनवाडी तसेच आसपासच्या गावांमध्ये काही ठिकाणी या पदार्थांची छुप्या पद्धतीने विक्री सुरू असल्याची चर्चा आहे. छोट्या-मोठ्या टपऱ्या, किराणा दुकाने आणि चहाच्या टपऱ्यांवर गुटखा सहज उपलब्ध होत असल्याचे नागरिकांकडून सांगितले जात आहे. त्यामुळे बंदी असतानाही गुटख्याचा पुरवठा नेमका होतो कुठून? हा प्रश्न आता चर्चेचा विषय बनला आहे.
काही ठिकाणी ठराविक वेळेत टपऱ्या सुरू करून गुटखा व सुगंधित तंबाखूजन्य पदार्थांची विक्री केली जात असल्याची नागरिकांमध्ये चर्चा आहे. प्रतिबंधित पदार्थ किरकोळ विक्रेत्यांपर्यंत सहज पोहोचत असतील, तर त्यामागील पुरवठा साखळीचा शोध घेण्याची आवश्यकता असल्याची मागणी होत आहे.
किरकोळ विक्रेत्यांपुरता तपास नको
गुटखा विक्रीबाबत तक्रारी किंवा स्थानिक पातळीवरील चर्चांच्या पार्श्वभूमीवर केवळ किरकोळ विक्रेत्यांवर कारवाई करून प्रश्न सुटणार नाही. प्रतिबंधित पदार्थ त्यांच्यापर्यंत पोहोचतो कुठून, याचा तपास होणे आवश्यक आहे.
काही ठिकाणी होलसेल किराणा व्यवसायाच्या आडून प्रतिबंधित पदार्थांचा साठा किंवा पुरवठा होत असल्याची चर्चा आहे. या चर्चेत तथ्य किती, हे संबंधित यंत्रणांच्या तपासातून स्पष्ट होऊ शकते. त्यामुळे अन्न व औषध प्रशासनाने तसेच संबंधित पोलिस यंत्रणेने संभाव्य विक्री केंद्रांची तपासणी करून गुटख्याच्या पुरवठ्याच्या मूळ स्रोतापर्यंत पोहोचावे, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
बातमीनंतर काही दिवस शांतता; पुन्हा पूर्वस्थिती?
गुटखा विक्रीबाबत आवाज उठल्यानंतर किंवा वृत्त प्रसिद्ध झाल्यानंतर काही काळ विक्रीवर परिणाम झाल्याचे चित्र दिसते; मात्र त्यानंतर पुन्हा परिस्थिती पूर्वपदावर येत असल्याची चर्चा आहे. त्यामुळे अधूनमधून होणाऱ्या कारवाईपेक्षा सातत्यपूर्ण तपासणी आणि पुरवठा साखळीवर लक्ष केंद्रित करणारी कारवाई आवश्यक असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
गुटखा व तंबाखूजन्य पदार्थांच्या सेवनामुळे आरोग्यावर गंभीर परिणाम होण्याचा धोका असल्याने, विशेषतः तरुण आणि अल्पवयीन मुलांपर्यंत हे पदार्थ पोहोचू नयेत यासाठी संबंधित विभागांनी अधिक दक्षता घेण्याची गरज आहे.
स्थानिक पोलिस प्रशासनाच्या कारवाईकडे लक्ष
भिगवण, मदनवाडी आणि परिसरात गुटखा विक्रीबाबत चर्चा होत असताना स्थानिक पोलिस प्रशासन तसेच अन्न व औषध प्रशासनाच्या भूमिकेकडे नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री होत असल्याची माहिती मिळाल्यास संबंधित ठिकाणी तपासणी करून साठा, विक्री आणि पुरवठ्याच्या साखळीची चौकशी करण्याची मागणी होत आहे. तक्रार आल्यानंतरच कारवाई करण्याऐवजी संबंधित यंत्रणांनी नियमित तपासणी मोहीम राबवावी, अशी अपेक्षा नागरिकांकडून व्यक्त केली जात आहे.
‘रसद’ पुरवणाऱ्यांपर्यंत तपास पोहोचणार का?
टपऱ्यांवर प्रतिबंधित गुटखा उपलब्ध होत असेल, तर त्यामागील पुरवठा यंत्रणेचा शोध घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. किरकोळ विक्रेत्यांवर कारवाईसोबतच मालाचा स्रोत, साठवणूक आणि संभाव्य पुरवठादार यांची माहिती तपासातून समोर आणणे आवश्यक आहे.
भिगवण-मदनवाडी परिसरात गुटखा विक्रीबाबत होत असलेल्या चर्चांमध्ये तथ्य किती, हे प्रशासनाच्या तपासातून स्पष्ट होणार आहे. मात्र, बंदी असतानाही प्रतिबंधित पदार्थ सहज उपलब्ध होत असल्यास संबंधित यंत्रणांनी याची गांभीर्याने दखल घेऊन नियमानुसार कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
आता प्रशासनाच्या तपासात गुटख्याची ‘रसद’ नेमकी कुठून येते आणि त्यामागील पुरवठा साखळी किती मोठी आहे, याचा उलगडा होतो का, याकडे परिसराचे लक्ष लागले आहे.
