पुणे : पाणीटंचाईचा सामना करण्यासाठी प्रशासनाने आतापासूनच कंबर कसली आहे. जिल्हाधिकारी जितेंद्र डुडी यांनी व्ही. बी. जी. राम जी. योजनेंतर्गत जलसंधारणाचा विशेष आराखडा तयार केला असून, जिल्ह्यातील 1405 ग्रामपंचायतींना विविध कामांचे उद्दिष्ट दिले आहे. केवळ टँकरवर अवलंबून न राहता गावपातळीवरच भूजल पातळी वाढविण्याचा यामागे मुख्य उद्देश आहे.
या मोहिमेत प्रामुख्याने शोषखड्डे तयार करणे, विहिरींचे पुनर्भरण करणे, नाले सरळ आणि खोल करणे, रेन वॉटर हार्वेस्टिंग, तसेच पाणंद रस्ते आणि मातोश्री पाणंद रस्त्यांची कामे हाती घेण्यात येणार आहेत. प्रशासकीय आकडेवारीनुसार, शोषखड्डे, विहीर पुनर्भरण, नाडेप आणि गांडूळ खत प्रकल्पांसाठी प्रत्येकी 14,050 कामे करण्याचे ठरले आहे. याशिवाय 4215 ठिकाणी रेन वॉटर हार्वेस्टिंग आणि 1405 पाणंद रस्त्यांची कामे केली जाणार आहेत.
मृद व जलसंधारण विभागामार्फत पाझर तलावांमधील गाळ काढणे, तलावांची दुरुस्ती, दगडी बांध, गॅबियन स्ट्रक्चर, कंपार्टमेंट बंडिंग आणि माती नाला बांध ही कामे होणार आहेत. प्रत्येक गावात अशी किमान दोन कामे करण्याचे निश्चित करून, एकूण 2810 कामे पूर्ण करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. तलावांमधील गाळ काढल्यामुळे पाण्याची साठवणूक क्षमता वाढेल, तर नाले खोलीकरणामुळे भूजल पातळी उंचावण्यास मोठी मदत होईल.
या सर्व कामांच्या नियोजनासाठी जिल्हाधिकाऱ्यांनी ग्रामपंचायत, कृषी, लघुपाटबंधारे, बांधकाम, वन आणि सामाजिक वनीकरण विभागाची महत्त्वाची आढावा बैठक घेतली. प्रत्येक गावाने तेथील गरजेनुसार कामांचे नियोजन करावे अशा सूचना दिल्या आहेत. विशेष म्हणजे, या जलसंधारणाच्या कामांमुळे टंचाई तर दूर होईलच, पण ग्रामीण भागात मोठ्या प्रमाणावर रोजगारही उपलब्ध होणार आहे.
