Pune News : पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील नसरापूरलगतच्या दीडघर गावात मंगळवारी सकाळी सुमारे नऊच्या सुमारास झालेल्या गॅस सिलेंडरच्या प्रचंड स्फोटामुळे एका वाडीतून लागलेल्या आगीत शेजारील दोन कौलारु बांधकामाची घरे यमुना रघुनाथ बांदल व दिनेश काशिनाथ बांदल यांची संपूर्णपणे जळून खाक झाली. सिलेंडर फुटल्यावर आलेल्या झपाट्याने निर्माण झालेल्या ज्वाळांनी काही क्षणांतच परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर केली; उष्णता व घनदाट धुरामुळे आतून बचावकार्य करणे अशक्य झाले आणि शेजारच्या मालमत्तेकडे आग पसरण्याचा प्रचंड धोका उत्पन्न झाला. (Pune News)
ग्रामीणांच्या आणि अधिकाऱ्यांच्या निरीक्षणानुसार या घटनेत घरातील धान्यसाठा, फर्निचर, छप्पर, सागवान लाकूड, कपडे, रोकड आणि साडेपाच तोळे सोन्यासहित एकूण अंदाजे दहा लाख रुपयांहून अधिक मालमत्तेचे नुकसान नोंदलं गेले आहे. स्फोटाच्या वेळी यमुनाबाई शेतावर उपस्थित होत्या त्यामुळे जीवितहानी टळली; तर दिनेश बांदल यांना तत्काळ ग्रामस्थांनी सुरक्षितस्थळी हलवले.
घटनेचा आवाज ऐकताच गावातील लोक धावून आले आणि अग्निशमन दल येईपर्यंत त्यांनी टँकरच्या साहाय्याने बाहेरून अनवरत पाणी फवारणी करून आग पसरणे थांबवण्याचा धाडसी प्रयत्न केला. सामाजिक कार्यकर्ते सचिन बांदल यांनी आणि तांभाडचे सचिन सोंडकर यांनी त्वरित पीएमआरडीए व भोर नगरपालिकेच्या अग्निशमन यंत्रणांना संपर्क करून मदतीची मागणी केली; काही वेळात पीएमआरडीएच्या दोन अग्निशमन गाड्या घटनास्थळी दाखल झाल्या. ग्रामस्थ आणि अग्निशमन दलाच्या एकत्रित प्रयत्नांनंतर तब्बल तिन्ही तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर आग नियंत्रणात आली. आगीची भीतीदायक तीव्रता आणि घरांच्या बांधकामाच्या ज्वलनशीलतेमुळे शेजारील इतर घरांचे मोठे नुकसान टाळणे हेच या सामूहिक प्रयत्नांचे महत्त्व ठरले.
घटनेनंतर महसूल मंडलाधिकारी प्रदीप जावळे, ग्राममहसूल अधिकारी सचिन ढोरे व ग्रामपंचायत अधिकारी सरला नलावडे यांनी घटनास्थळी भेट देऊन पंचनामा केला. महसूल विभागाच्या पंचनाम्यानुसार नुकसानाचा सविस्तर आढावा घेतला गेला असून पंचनाम्याचा अंतिम अहवाल आणि नुकसानभरपाईसंबंधी शासकीय प्रक्रियेचा लेखाजोखा पुढे दिला जाईल. (महसूल विभागाचा पंचनामा हा या बातमीचा अंतिम भाग ठरू देण्यात आला आहे.
या घटनेने एक महत्त्वाचा प्रश्न पुन्हा उजेडात आणला आहे. नसरापूर भागासाठी स्वतंत्र अग्निशमन कार्यालयाची तातडीची गरज. घटनास्थळी उपस्थित असलेल्या आणि मदत करणाऱ्या सचिन सोंडकर यांच्या शब्दात, “आग लागल्याची माहिती देताच आम्ही भोर फायर ब्रिगेडला फोन केले. परंतु प्रतिसाद येण्यासाठी अर्धा ते एक तास लागतो; या वेळेत नुकसान अपरिहार्य होते. स्थानिक पातळ्यावर तत्काळ प्रतिसाद देणारी यंत्रणा आवश्यक आहे.” तसेच सामाजिक कार्यकर्ते सचिन बांदल यांनी कठोर शब्दांत म्हटले, “गावकऱ्यांची एकजूट आज शाब्दिकच नव्हती तर जीव व माल वाचवणारी ठरली; परंतु नागरी सुरक्षा ही नागरिकांच्या स्वावलंबनावरच अवलंबून राहू शकत नाही. प्रशासनाने नसरापूरमध्ये त्वरित फायर स्टेशन उभारावे हे आता प्रश्नाचे उत्तर नाही तर आजची गरज आहे.”
ही घटना केवळ दोन कुटुंबांची व्यक्तिगत हानी नाही; ती नसरापूरसारख्या व्यापारी व वर्दळीच्या केंद्राजवळील परिसरातील आपत्ती व्यवस्थापनातील मोलाची उणीव उघडकीस आणणारी आहे. आग प्रतिबंध, गॅस-सुरक्षा नियमांचे काटेकोर पालन आणि त्वरित प्रतिसाद देणारी स्थानिक यंत्रणा नसल्यास अशा प्रकारचे प्रसंग पुन्हा घडण्याची शक्यता अधिक आहे. शासनाने आणि स्थानिक प्रशासनाने यावेळी निधी, संसाधने आणि नियोजन यावर त्वरित व स्पष्ट निर्णय घेतले पाहिजे. प्रभावितांना तातडीची आर्थिक मदत, तात्पुरती निवासव्यवस्था आणि दीर्घकालीन पुनर्वसनाची सुनिश्चिती करून दिली पाहिजे.
ही घटना स्थानिक एकजुटीची, परिश्रमाची आणि प्रशासनाच्या दखल न घेतल्यास होणाऱ्या अपव्ययाची वेदनादायी ओळख आहे. आता उत्तर देण्याची वेळ सरकारी पातळीवर आली आहे.
