पुणे : पुण्यात होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय सायकलिंग स्पर्धेला आता आणखी मोठे व्यासपीठ मिळणार आहे. बजाज पुणे ग्रँड टूरला UCI 2.2 वरून UCI 2.1 श्रेणी देण्यात आली आहे. त्यामुळे पुढील वर्षी होणाऱ्या या स्पर्धेत अधिक दर्जेदार आंतरराष्ट्रीय संघ आणि अनुभवी सायकलपटू सहभागी होण्याची शक्यता आहे. 2027 ची स्पर्धा 26 ते 31 जानेवारीदरम्यान पुणे आणि पुणे जिल्ह्यातील विविध भागांत 6 टप्प्यांमध्ये पार पडणार आहे.
या श्रेणीवाढीमुळे भारतीय सायकलपटूंनाही मोठा फायदा होऊ शकतो. त्यांना परदेशातील अनुभवी खेळाडूंसोबत थेट स्पर्धा करण्याची आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील रेसिंगचा अनुभव घेण्याची संधी मिळणार आहे. UCI 2.1 ही श्रेणी UCI रोड रेसिंगच्या उच्च स्तरातील स्पर्धांपैकी एक असल्याने यामध्ये सहभागी खेळाडूंना अधिक UCI मानांकन गुण मिळवण्याची संधी असते.
2027 मधील स्पर्धेची सुरुवात 26 जानेवारी रोजी होणार असून 31 जानेवारीला अंतिम टप्पा पार पडेल. या 6 दिवसांच्या स्पर्धेत पुणे जिल्ह्याच्या वेगवेगळ्या भागांचा समावेश करण्यात आला आहे. मुळशी ते हिंजवडी, बारामती ते सासवड, जुन्नर ते राजगुरुनगर, आळंदी ते लोणावळा-खंडाळा, लोणावळा-खंडाळा ते हिंजवडी आणि पिंपरी-चिंचवड ते बालगंधर्व रंगमंदिर असे विविध टप्पे असतील.
स्पर्धेच्या मार्गामध्ये शहरातील रस्त्यांपासून ग्रामीण परिसर, टेकड्या, ऐतिहासिक ठिकाणे आणि पश्चिम घाटातील आव्हानात्मक भागांचा समावेश आहे. त्यामुळे सायकलपटूंच्या वेगासोबतच त्यांची शारीरिक क्षमता, सहनशक्ती आणि तांत्रिक कौशल्याचीही परीक्षा होणार आहे. पुणे जिल्ह्याचा नैसर्गिक आणि ऐतिहासिक वारसा या स्पर्धेच्या माध्यमातून देश-विदेशातील सायकलिंग चाहत्यांसमोर येणार आहे.
बजाज पुणे ग्रँड टूरची पहिली आवृत्ती जानेवारी 2026 मध्ये झाली होती. त्यावेळी 35 देशांमधील 29 संघ आणि 171 सायकलपटूंनी सहभाग घेतला होता. स्पर्धेच्या विविध मार्गांवर सुमारे 25 लाख नागरिकांनी उपस्थित राहून सायकलपटूंचे प्रोत्साहन केले. या प्रतिसादामुळे पुणे ग्रँड टूरला भारतीय सायकलिंगच्या आंतरराष्ट्रीय कॅलेंडरमध्ये महत्त्वाचे स्थान मिळाले.
दरम्यान, पुण्याला 2032 च्या UCI Road World Championship चे यजमानपद मिळाल्यामुळे या स्पर्धेचे महत्त्व आणखी वाढले आहे. कॅनडातील मॉन्ट्रियल येथे झालेल्या UCI काँग्रेसमध्ये यासंदर्भातील निर्णय झाला. 2032 ची रोड वर्ल्ड चॅम्पियनशिप पहिल्यांदाच भारतात होणार आहे आणि त्यासाठी पुण्याची निवड करण्यात आली आहे.
UCI अध्यक्ष डेव्हिड लापार्टिएंट यांच्या मते, पुणे ग्रँड टूरची श्रेणीवाढ ही स्पर्धेच्या प्रगतीचे चिन्ह आहे. या माध्यमातून पुण्यात अधिक मजबूत आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित करण्याची संधी निर्माण होणार आहे. त्याचबरोबर भारतीय सायकलपटू, प्रशिक्षक, तांत्रिक अधिकारी आणि आयोजकांना उच्च दर्जाच्या स्पर्धेचा अनुभव मिळणार आहे.
पुणे जिल्हाधिकारी जितेंद्र डुडी यांनीही ही श्रेणीवाढ भारतीय सायकलिंगसाठी महत्त्वाची असल्याचे सांगितले. पहिल्या आवृत्तीला मिळालेला प्रतिसाद पाहता आता स्पर्धेचा स्तर वाढवण्याची संधी निर्माण झाली आहे. सायकलिंग फेडरेशन ऑफ इंडियाचे महासचिव मनिंदर पाल सिंह यांनीही या श्रेणीवाढीमुळे भारतीय खेळाडूंना आंतरराष्ट्रीय सायकलपटूंसोबत अधिक स्पर्धा करता येईल, असे नमूद केले.
2032 च्या जागतिक स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर 2027 ची ग्रँड टूर पुण्यासाठी महत्त्वाची तयारी मानली जात आहे. मोठ्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेचे आयोजन, तांत्रिक व्यवस्थापन आणि सायकलिंगशी संबंधित पायाभूत व्यवस्था यांचा अनुभव या माध्यमातून वाढणार आहे.
त्यामुळे 26 ते 31 जानेवारी 2027 दरम्यान होणारी बजाज पुणे ग्रँड टूर ही केवळ सायकलिंग स्पर्धा न राहता पुण्याच्या आंतरराष्ट्रीय सायकलिंग प्रवासातील महत्त्वाचा टप्पा ठरण्याची शक्यता आहे.
