अमेरिका: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी नुकत्याच एका निवेदनात भारत आणि अमेरिका यांच्यातील व्यापार कराराबद्दल सांगितल्या आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे आपले ‘चांगले मित्र’ असल्याचे सांगत ट्रम्प यांनी त्यांचे कौतुक केले असून, दोन्ही देश लवकरच एका द्विपक्षीय व्यापार करारावर स्वाक्षरी करतील असा विश्वास त्यांनी दर्शविला आहे. ट्रम्प यांच्या मते, पूर्वी भारताने अमेरिकन मालावर मोठी आयात शुल्क (टॅरिफ) लावून अमेरिकेचा फायदा घेतला होता, मात्र आता परिस्थिती बदलली आहे. आता आम्ही पैसे वसूल करत आहोत. असे ते म्हणाले. पुढे त्यांनी सांगितले कि, “यासाठी मी भारताला दोष देणार नाही, तर आमच्या आधीच्या राज्यकर्त्यांना देईन.
दुसरीकडे, जागतिक व्यापारात काहीसा तणाव निर्माण झाला आहे. अमेरिकेच्या व्यापार प्रतिनिधी कार्यालयाने (USTR) ‘ट्रेड ॲक्ट १९७४’ (Trade Act of 1974) च्या कलम ३०१ (Section 301) अंतर्गत ६० देशांवर अतिरिक्त आयात शुल्क लावण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. अमेरिकेचा असा दावा आहे की, हे देश ‘सक्तीची मजुरी’ वापरून तयार केलेल्या मालावर बंदी घालण्यात किंवा ती प्रभावीपणे राबवण्यात अपयशी ठरले आहेत.
या प्रस्तावानुसार:
-
ज्या देशांनी सक्तीच्या मजुरीबाबत अंशतः किंवा काही प्रमाणात निर्बंध घातले आहेत, त्यांच्यावर १० टक्के अतिरिक्त शुल्क लावण्याचे सुचवण्यात आले आहे.
-
भारत आणि इतर ५४ देशांसह ज्या देशांकडे अशा प्रकारची कोणतीही प्रभावी बंदी नाही, त्यांच्यावर १२.५ टक्के अतिरिक्त शुल्क लावण्याचे नियोजन आहे.
यावर भारताच्या वाणिज्य मंत्रालयाने सावध भूमिका घेतली आहे. मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की, हे प्रस्तावित शुल्क अद्याप अंतिम नाहीत आणि भारत या विषयावर अमेरिकेसोबत सातत्याने चर्चा करत आहे. दोन्ही देश सध्या व्यापार कराराला अंतिम स्वरूप देण्यासाठी वाटाघाटी करत असून, यावर भविष्यात अधिक स्पष्टता येईल अशी अपेक्षा आहे.
