नवी दिल्ली : केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी आणि निवृत्तीवेतनधारकांसाठी महागाई भत्ता (DA) आणि महागाई सवलतीत (DR) ३ टक्क्यांची वाढ करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. सातव्या वेतन आयोगांतर्गत ही वाढ मंजूर झाल्याचे सांगण्यात आले असून, सुधारित दर १ जुलै २०२६ पासून लागू होणार असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या वाढीनंतर महागाई भत्ता आणि महागाई सवलतीचा दर मूळ वेतनाच्या ६० टक्क्यांवरून ६३ टक्क्यांपर्यंत पोहोचेल. मात्र, या निर्णयाची अधिकृत सरकारी अधिसूचना तपासूनच अंतिम माहिती निश्चित करणे आवश्यक आहे.
या वाढीमुळे कर्मचाऱ्यांच्या मासिक पगारात आणि निवृत्तीवेतनधारकांच्या महागाई सवलतीत त्यांच्या मूळ वेतन किंवा निवृत्तीवेतनानुसार वाढ होईल. या निर्णयामुळे सरकारी तिजोरीवर दरवर्षी अंदाजे १०,०१६ कोटी रुपयांचा अतिरिक्त आर्थिक भार पडण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
महागाई भत्त्यातील वाढीची घोषणा केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या २८ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या बैठकीनंतर केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी केल्याचे वृत्त आहे. यापूर्वी एप्रिलमध्ये महागाई भत्त्यात २ टक्क्यांची वाढ करण्यात आल्याने हा दर ६० टक्क्यांवर पोहोचला होता.
महागाई भत्त्यातील वाढीमुळे पगार किती वाढणार?
महागाई भत्त्यात ३ टक्क्यांची वाढ झाल्यास कर्मचाऱ्याच्या मूळ वेतनाच्या ३ टक्के इतकी अतिरिक्त रक्कम दरमहा मिळू शकते. उदाहरणार्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याचे मूळ वेतन १८,००० रुपये असेल, तर सध्याच्या ६० टक्के दराने त्याला १०,८०० रुपये महागाई भत्ता मिळतो. सुधारित ६३ टक्के दराने हा भत्ता ११,३४० रुपये होईल. म्हणजेच दरमहा ५४० रुपयांची वाढ होईल. या दराने संपूर्ण १२ महिने लाभ मिळाल्यास वर्षभरात अतिरिक्त ६,४८० रुपये मिळतील.
मूळ वेतन २५,५०० रुपये असलेल्या कर्मचाऱ्याला दरमहा ७६५ रुपयांची वाढ मिळेल. ३०,००० रुपये मूळ वेतन असल्यास वाढ ९०० रुपये, तर ३५,४०० रुपये मूळ वेतन असल्यास १,०६२ रुपये असेल. त्याचप्रमाणे, ४०,००० रुपये मूळ वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्याला दरमहा १,२०० रुपये, ४४,९०० रुपये वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्याला १,३४७ रुपये आणि ५०,००० रुपये मूळ वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्याला १,५०० रुपये अतिरिक्त महागाई भत्ता मिळू शकतो.
याशिवाय, ५६,१०० रुपये मूळ वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्याच्या महागाई भत्त्यात दरमहा १,६८३ रुपयांची वाढ होईल. म्हणजेच १२ महिन्यांत एकूण २०,१९६ रुपये अतिरिक्त मिळू शकतात. ६७,७०० रुपये मूळ वेतन असल्यास दरमहा २,०३१ रुपये, तर एक लाख रुपये मूळ वेतन असल्यास दरमहा ३,००० रुपयांची वाढ होईल. एक लाख रुपये मूळ वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्याचा महागाई भत्ता ६० टक्के दराने ६०,००० रुपये होता; ६३ टक्के दराने तो ६३,००० रुपये होईल.
महागाई भत्त्यातील वाढ कशी मोजली जाते?
महागाई भत्त्यातील वाढ मोजण्यासाठी मूळ वेतनाला ३ ने गुणून १०० ने भागले जाते. उदाहरणार्थ, १८,००० रुपये मूळ वेतन असल्यास गणना अशी होईल : १८,००० × ३ ÷ १०० = ५४० रुपये. हीच पद्धत इतर मूळ वेतनांसाठी लागू होते.
महागाई भत्ता हा कर्मचाऱ्यांच्या मूळ वेतनावर, तर महागाई सवलत ही निवृत्तीवेतनधारकांच्या पात्र निवृत्तीवेतनावर आधारित असते. त्यामुळे प्रत्यक्ष वाढ संबंधित व्यक्तीच्या वेतनरचनेनुसार ठरेल. तसेच, सुधारित दर १ जुलै २०२६ पासून लागू झाल्यास पात्र कर्मचाऱ्यांना जुलैपासूनची थकबाकी मिळणार का आणि ती कधी दिली जाणार, हे अधिकृत आदेशातून स्पष्ट होईल.
