पुणे: गणेशोत्सवाच्या वातावरणात महाराष्ट्रातील अनेक घरांमध्ये आज ज्येष्ठागौरीच्या आगमनाची तयारी सुरू झाली आहे. गौराईचे स्वागत करण्यासाठी घरांची स्वच्छता, सजावट आणि पूजेची तयारी करण्यात आली आहे. पारंपरिक पद्धतीने गौराईचे घरात आगमन करून त्यांची स्थापना केली जाणार आहे.
यंदा ज्येष्ठागौरी उत्सवाला 17 सप्टेंबरपासून सुरुवात होत असून 19 सप्टेंबरला विसर्जनाने या तीन दिवसांच्या सोहळ्याची सांगता होणार आहे. घरातील परंपरा आणि स्थानिक रितीरिवाजानुसार गौराईच्या पूजाविधीमध्ये काही फरक पाहायला मिळतो. त्यामुळे प्रत्येक कुटुंबात हा उत्सव आपापल्या पद्धतीने साजरा केला जातो.
ज्येष्ठागौरीच्या आवाहनासाठी आज सायंकाळी 7 वाजून 52 मिनिटांपर्यंतचा वेळ शुभ मानला जात आहे. अनुराधा नक्षत्रात गौराईचे आवाहन करण्याची परंपरा असल्याचे सांगितले जाते. घरात गौराईचे स्वागत करताना रांगोळी काढणे, हळद-कुंकू लावणे, औक्षण करणे आणि मंगल वातावरणात त्यांचे आगमन करणे अशा विविध प्रथा पाळल्या जातात. या परंपरा कुटुंबाच्या कुलाचारानुसार बदलताना दिसतात.
17 सप्टेंबरला गौराईचे आवाहन आणि स्थापना केली जाईल. 18 सप्टेंबरला ज्येष्ठागौरीची मुख्य पूजा केली जाईल. या दिवशी नैवेद्य दाखवण्याबरोबरच काही ठिकाणी सवाष्ण पूजन, हळदी-कुंकू कार्यक्रम आयोजित केले जातात. 19 सप्टेंबरला विधीपूर्वक गौराईला निरोप देत विसर्जन केले जाईल.
गौराईच्या नैवेद्यातही घराघरानुसार वेगवेगळे पदार्थ केले जातात. पुरणपोळीला विशेष महत्त्व दिले जाते. यासोबत विविध भाज्या, कटाची आमटी, वरण-भात, अळूवडी, खीर, लाडू, करंजी, चकली, इतर फराळ, फळे आणि पंचामृत असे पदार्थ नैवेद्यासाठी तयार केले जाऊ शकतात.
धार्मिक श्रद्धेनुसार अनेक कुटुंबांमध्ये ज्येष्ठागौरीला समृद्धी आणि सुखाचे प्रतीक मानले जाते. घरात सुख-शांती, भरभराट आणि धनधान्य राहावे, या भावनेने गौराईची पूजा केली जाते. त्यामुळे गणेशोत्सवातील हा उत्सव महाराष्ट्राच्या धार्मिक परंपरेसोबतच कुटुंबातील एकत्र येण्याचा महत्त्वाचा सोहळा मानला जातो.
