डॉ. अशोक बालगुडे
मुंबई : ‘विमल इलायची’च्या जाहिरातींद्वारे महाराष्ट्रात प्रतिबंधित असलेल्या ‘विमल पानमसाला’चा अप्रत्यक्ष प्रचार केल्याच्या आरोपावरून राज्य अन्न व औषध प्रशासनाने (एफडीए) बजावलेल्या कारणे दाखवा नोटिशीला अभिनेता अजय देवगण यांनी मुंबई उच्च न्यायालयात आव्हान दिले आहे. ही नोटीस मनमानी असून, ती जाहिरातीत काम करणाऱ्या अभिनेत्याऐवजी संबंधित उत्पादक कंपनीला बजावायला हवी होती, असा दावा त्यांनी याचिकेत केला आहे. मुख्य न्यायमूर्ती महेश चंद्र त्रिपाठी आणि न्यायमूर्ती अद्वैत सेठना यांच्या खंडपीठासमोर 4 नोव्हेंबरला सुनावणी अपेक्षित होती.
एफडीएने 11 ऑगस्ट 2026 रोजी अजय देवगण, शाहरुख खान आणि टायगर श्रॉफ यांना कारणे दाखवा नोटिसा बजावल्या होत्या. ‘विमल इलायची’च्या जाहिरातींमधून त्याच ब्रँडच्या प्रतिबंधित पानमसाल्याची ओळख आणि प्रचार अप्रत्यक्षपणे वाढविला जात असल्याचा विभागाचा आरोप आहे. त्यामुळे ही जाहिरात सरोगेट जाहिरातीच्या स्वरूपात येते का, याची चौकशी करण्यात आली.
देवगण यांनी याचिकेत एफडीएच्या कारवाईला मनमानी ठरवले आहे. जाहिरातीत आपण केवळ इलायची उत्पादनाचे समर्थन केले असून, पानमसाल्याचा प्रचार केलेला नाही, अशी त्यांची भूमिका आहे. तसेच, संबंधित ब्रँडशी आता आपला संबंध नसल्याचेही त्यांनी म्हटले आहे. अन्न सुरक्षा नियमांतील काही तरतुदींच्या वैधतेलाही त्यांनी आव्हान दिले आहे.
दरम्यान, विमल ब्रँडच्या उत्पादक कंपनीशी संबंधित पी. बी. ॲग्रो एलएलपीने यापूर्वी दिल्ली उच्च न्यायालयात धाव घेतली होती. मात्र, महाराष्ट्रातील प्रशासनाच्या कारवाईशी संबंधित प्रकरणासाठी महाराष्ट्रातील न्यायालये योग्य असल्याचे निरीक्षण नोंदवत दिल्ली उच्च न्यायालयाने 14 सप्टेंबरला याचिका फेटाळली होती. जाहिरात सरोगेट आहे की नाही, यावर त्या न्यायालयाने निर्णय दिला नव्हता.
एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या माहितीनुसार, तिन्ही कलाकारांना नोटिशींना उत्तर देण्याची संधी देण्यात आली होती. विभागीय चौकशी पूर्ण झाली असून, प्रकरणे पुढील निर्णयासाठी संयुक्त आयुक्तांकडे पाठविण्यात येणार आहेत. देवगण यांनी उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली असली, तरी विभागाची प्रशासकीय कार्यवाही सुरू राहणार आहे.
कारणे दाखवा नोटीस म्हणजे दोष सिद्ध झाल्याचा अंतिम निष्कर्ष नव्हे. जाहिरातीतील कलाकारांची जबाबदारी, प्रतिबंधित उत्पादनाचा अप्रत्यक्ष प्रचार आणि जाहिरातदार व उत्पादक यांची कायदेशीर उत्तरदायित्वे या मुद्द्यांवर या प्रकरणातून महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
