पुणे : तुमचा प्रवास अधिक सोपा आणि सुरक्षित करण्यासाठी सरकार वेगाने काम करत आहे. केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी एकीकडे 6 एअरबॅग्ज आणि इंडिया एनसीएपी क्रॅश चाचणीसारख्या नियमांना हिरवा कंदील दाखविला आहे.
दुसरीकडे, देशभरात प्रगत महामार्ग बांधले जात आहेत. आता सरकारने या दिशेने नवे पाऊल उचलले आहे. नितीन गडकरी यांनी हायड्रोलिक ट्रेलर ओनर्स असोसिएशनच्या एका कार्यक्रमात सांगितले की, सरकार दिल्ली आणि मुंबई दरम्यान इलेक्ट्रिक हायवे बनवण्याचा विचार करत आहे. या महामार्गावर ट्रॉली बस आणि ट्रॉली ट्रकही धावू शकतात, असे ते म्हणाले.
इलेक्ट्रिक हायवे म्हणजे काय?
ज्या महामार्गावरून इलेक्ट्रिक वाहने जातात त्याला विद्युत महामार्ग म्हणतात. ठराविक इलेक्ट्रिक वाहने चालवण्यासाठी या महामार्गांवर विद्युत तारा बसवण्यात येतात. ट्रेनमध्ये विजेची तार पाहिली असेल. ती एका बाजूने ट्रेनच्या इंजिनला जोडली जाते, ज्यामुळे संपूर्ण ट्रेनला वीज मिळते.
तसेच महामार्गावरही विद्युत तारा लावण्यात येणार आहेत. महामार्गावर धावणाऱ्या वाहनांना या तारांमधून वीज मिळणार आहे. अशा महामार्गांवर इलेक्ट्रिक वाहने चार्ज करण्यासाठी कमी अंतरावर चार्जिंग स्टेशन देखील उपलब्ध आहेत. एकूणच, हे इलेक्ट्रिक हायवे इलेक्ट्रिक वाहनांनुसार डिझाइन केलेले आहेत.
ट्रॉली बससह ट्रॉली ट्रकही धावतील
नितीन गडकरी यांनी गेल्या वर्षी सांगितले होते की, देशातील पहिला इलेक्ट्रिक हायवे दिल्ली ते जयपूर दरम्यान बनवला जाईल. हा 200 किमी लांबीचा महामार्ग दिल्ली-मुंबई द्रुतगती मार्गासह नवीन लेनवर बांधला जाईल. ही लेन पूर्णपणे इलेक्ट्रिक असेल. यामध्ये फक्त
इलेक्ट्रिक वाहने चालवली जातील.
एकदा पूर्णपणे तयार झाल्यानंतर, हा देशातील पहिला विद्युत महामार्ग देखील बनेल.
हा विद्युत महामार्ग स्वीडिश कंपन्यांच्या सहकार्याने विकसित केला जात आहे. या विद्युत महामार्गावर ट्रॉलीबससह ट्रॉली ट्रकही धावणार आहेत. ट्रॉलीबस ही एक इलेक्ट्रिक बस आहे जी ओव्हरहेड इलेक्ट्रिक वायरद्वारे चालविली जाते ज्याद्वारे ती प्रवास करते.
इलेक्ट्रिक हायवे असे काम करेल
इलेक्ट्रिक हायवेसाठी जगभरात 3 प्रकारचे तंत्रज्ञान वापरले जाते. स्वीडिश कंपन्या देशात इलेक्ट्रिक हायवेचे काम करत असल्याने येथेही स्वीडनचे तंत्रज्ञान वापरले जाईल, असे मानले जात आहे.
स्वीडन पॅन्टोग्राफ तंत्रज्ञान वापरतो, जे भारतातील ट्रेनमध्ये देखील वापरले जाते. यामध्ये रस्त्याच्या कडेला एक वायर टाकण्यात आली असून, त्यात वीज वाहते. ही वीज वाहनाला पेंटोग्राफद्वारे पुरवली जाते. ही वीज थेट इंजिनला उर्जा देते. किंवा वाहनातील बॅटरी चार्ज करते.
विद्युत महामार्गांवरही कंडक्शन आणि इंडक्शन तंत्रज्ञान वापरले जाते. कंडक्शन मॉडेलमध्ये, वायर रस्त्याच्या आत स्थापित केली जाते, ज्यावर आदळताना पेंटोग्राफ हलतो. तर, इंडक्शन तंत्रज्ञानामध्ये वायर नाही. यामध्ये इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक करंटद्वारे वाहनाला वीजपुरवठा केला जातो. स्वीडन आणि जर्मनीमध्ये इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये हायब्रिड इंजिनचा वापर केला जातो. या प्रकारचे इंजिन पेट्रोल आणि डिझेलसह विजेवर चालवता येते.
