-डॉ. अशोक बालगुडे
पुणे : नोकरी सोडली की भविष्य निर्वाह निधीच्या (EPF) खात्यावर व्याज लगेच बंद होते, असा अनेकांचा समज आहे. मात्र, कर्मचारी कोणत्या वयात नोकरी सोडतो किंवा निवृत्त होतो, यावर व्याज मिळण्याचा कालावधी ठरतो. त्यामुळे PFची रक्कम काढण्याची घाई करण्यापूर्वी EPFOचे नियम जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
55 वर्षांपूर्वी नोकरी सोडल्यास काय?
कर्मचाऱ्याने 55 वर्षे पूर्ण होण्यापूर्वी स्वेच्छानिवृत्ती घेतली, तरी EPF खाते केवळ तीन वर्षांत निष्क्रिय होत नाही. उदाहरणार्थ, 50 किंवा 52 व्या वर्षी नोकरी सोडल्यास नवीन योगदान जमा होणार नसले, तरी खात्यातील विद्यमान रकमेवर नियमानुसार 58 वर्षांपर्यंत व्याज मिळू शकते.
55 वर्षांनंतर मात्र नियम वेगळा
कर्मचारी 55 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयात निवृत्त झाल्यास निवृत्तीनंतर 36 महिने म्हणजे तीन वर्षांनंतर EPF खाते निष्क्रिय मानले जाते. त्यानंतर त्या खात्यावर व्याज मिळत नाही. उदाहरणार्थ, 58 व्या वर्षी निवृत्ती घेतल्यास 61 वर्षांपर्यंत, तर 60 व्या वर्षी निवृत्ती घेतल्यास 63 वर्षांपर्यंत व्याज मिळू शकते.
खाते निष्क्रिय झाले तरी त्यातील रक्कम किंवा कर्मचाऱ्याचा हक्क संपत नाही. पात्रतेनुसार दावा करून ही रक्कम काढता येते.
नोकरी बदलली? खाते हस्तांतरित करा
नोकरी सोडून दुसऱ्या EPF-संलग्न संस्थेत रुजू झाल्यास जुने खाते तसेच ठेवण्यापेक्षा EPFची रक्कम नवीन खात्यात हस्तांतरित करणे योग्य ठरते. UAN आणि EPFमधील नोंदी अद्ययावत ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
म्हणूनच PFबाबत ‘नोकरी सोडली = व्याज बंद’ हे सरसकट गणित चुकीचे आहे. वय, निवृत्तीची वेळ आणि खात्याची स्थिती यानुसार व्याजाचा नियम बदलतो.
